Is een werkstraf van 100 uur en een voorwaardelijke celstraf een gepaste sanctie bij een zedenmisdrijf waarvan een gehandicapt kind slachtoffer was?
De zaak. Een man van 31 pleegt in de eerste helft van 2006 ontucht met een kind van 13. Hij blijkt ook te beschikken over duizenden kinderpornografische afbeeldingen. Daarop zijn erecties, penetraties en andere seksuele handelingen te zien, met hoofdzakelijk jongetjes. In één geval met een baby. De ontucht bestond uit het vastpakken en betasten van elkaars penis. Het slachtoffer was ernstig lichamelijk en geestelijk gehandicapt.
Waarom is dit interessant?
De strafhoogte zorgde voor politieke commotie. De Telegraaf opende de zaterdagkrant op 16 augustus met: Kinderverkrachter krijgt ‘flutstraf’. De Kamerleden Teeven (VVD) en Haersma Buma (CDA) gingen mee en noemden de straf ‘ten hemel schreiend’ dan wel ‘niet te rijmen’ met een Kamerwens zedendelinquenten geen taakstraffen meer op te leggen. Politieke kritiek op vonnissen is zeldzaam want strijdig met het beginsel van de machtenscheiding.
De rechtbank reageerde door op rechtspraak.nl de ‘vermeend lichte straf’ uit te leggen en het fenomeen taakstraffen apart toe te lichten. Het vonnis was ook extra gemotiveerd, volgens nieuwe richtlijnen die de burger snel inzicht moeten geven in de gedachtegang van de rechter en de discussiepunten op de zitting.
Wat eiste de officier?
Die vond celstraf niet nodig. Net zomin als een werkstraf. Voor de ontucht werd 8 maanden voorwaardelijke celstraf met een proeftijd van vijf jaar gevraagd. En toezicht van de reclassering plus behandeling met een proeftijd van twee jaar.
Wat zei de advocaat?
De advocaat was het eens met de eis, maar vond de proeftijd van vijf jaar hooguit wat lang. De verdachte had bekend. Vlak na de aanhouding ging hij op eigen initiatief in behandeling bij een forensisch psychiatrische kliniek. Daar zit hij in een intensieve groepstherapie. Zijn therapeut zegt dat de dader zich gewetensvol opstelt, de volledige verantwoordelijkheid neemt en niet bagatelliseert. De reclassering is ook positief. De man doet erg zijn best om herhaling te voorkomen.
Hoe oordeelt de rechtbank?
De rechtbank vindt dat de feiten zo ernstig zijn dat ‘in beginsel’ onvoorwaardelijke celstraf gepast is. Toch wordt daar niet toe besloten. De feiten zijn namelijk meer dan twee jaar oud. Celstraf is dan niet meer zinvol en zou ook contraproductief kunnen werken. De man koos zelf voor therapie en houdt dat ook vol. Uit onderzoek blijkt dat de man heel zwak in het leven staat. Neurotisch, angstig, onzeker, sociaal geïsoleerd, contactarm, eenzaam – geestelijk gebrekkig, pedofiel, homoseksueel. Bang voor intimiteit, afwijzing en voor de eigen geaardheid.
Door alleen voorwaardelijk te straffen, zoals de officier wil, worden zijn daden echter niet genoeg vergolden, vinden de rechters. Er is dan onvoldoende sprake van genoegdoening voor het slachtoffer en de samenleving. Daarom komt er een onvoorwaardelijke straf bij: een taakstraf. Celstraf zou de therapie onderbreken. De werkstraf moet de dader laten voelen ‘dat zijn gedrag onaanvaardbaar is geweest’. De lange proeftijden zijn nodig omdat de daad voortkomt uit zijn geaardheid. Die is moeilijk te behandelen. En de voorwaardelijke celstraf moet de kans op herhaling zo klein mogelijk houden.
Lees de uitspraak van de rechtbank Arnhem hier.
Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.
Bron afbeelding: kudaker
{ 15 reacties }
{ 14 reacties… lees hieronder of reageer }
Het recente WODC-onderzoek over de toepassing van taakstraffen bij ernstiger delicten (met name zedendelicten) heeft voor iedere onbevangen waarnemer aangetoond dat slechts zeer zelden van het geldende beleid wordt afgeweken dat voor het openbaar ministerie geldt wat de strafeis betreft. Dat onderzoek toonde ook aan dat de rechter eigenlijk steeds tot een afgewogen oordeel komt, waarbij de persoon van de dader en de maatschappelijke veiligheid beide goed aan hun trekken komen. De reacties van twee prominente politici naar aanleiding van deze zaak zijn daarom erg teleurstellend. Wat willen zij nu eigenlijk? Een veiliger maatschappij, waarbij behandeling van de dader alleen maar functioneel is en onvoorwaardelijke vrijheidstraf contraproductief? Of willen zij alleen maar een ‘harde’ straf, ongeacht het effect daarvan voor de maatschappij en de gestrafte, om maar vooral electoraal goed uit de bus te komen? Het zou deze politici sieren wanneer zij de Zivilcourage zouden opbrengen om niet mee te surfen op de golf van publieke verontwaardiging (die zij niet eens afwachten, zij anticiperen erop), maar op grond van hun kennis, althans de kennis die voor hen als politici eenvoudig toegankelijk is, en op grond van een zorgvuldige kennis van het dossier van de strafzaak waarop zij reageren, een afgewogen oordeel te geven.
Theo de Roos is hoogleraar Strafrecht en Strafprocesrecht aan de Universiteit van Tilburg.
Het zal je kind maar wezen. Een 13-jarige jongen die slachtoffer wordt van ontucht. Het kost moeite te beseffen dat we de verzuchting ook kunnen omdraaien: het zal je kind maar wezen – de 31-jarige man. Het feit dat de dader zich vergreep aan een ernstig zwakzinnige jongen doet ons haast vergeten dat hijzelf psychologisch zwak in elkaar zat. Daarmee bedoel ik natuurlijk niet dat de dader niet gestraft moet worden. Maar het is de kunst voor een rechter om een zaak van alle kanten te bekijken.
Er is veel over te doen geweest of zedendelicten wel met een taakstraf zouden mogen worden afgedaan. Zo in abstracto bezien wordt dan vaak vergeten dat zedendelicten ook relatief lichte feiten kunnen zijn: een opgedrongen tongzoen kan leiden tot veroordeling wegens verkrachting. Maar zoiets was hier niet aan de hand. Hier ging het om een weerzinwekkend feit.
Bij het opleggen van een straf gaat het niet alleen om onze ontzetting tot uitdrukking te brengen – het gaat niet alleen om vergelding. We straffen ook om anderen af te schrikken hetzelfde te doen. En we proberen een straf op te leggen die zo goed mogelijk bijdraagt aan het voorkomen dat deze verdachte het nog eens doet. Het is opvallend dat niet alleen de rechter maar ook de officier van justitie tot de relatief milde straf kwam. Ze waren er kennelijk allemaal van overtuigd dat verdachte in de twee jaar na het plegen van het feit op de goede weg was en dat een gevangenisstraf dan contraproductief zou zijn.
Stellen we ons eens voor dat de man niet de taakstraf en acht maanden voorwaardelijk had gekregen, maar 8 maanden onvoorwaardelijk. Dan was na 8 maanden een verbitterde, maar nog even psychologisch zwakke figuur terug gekomen in de samenleving. Ik denk – en de rechters dachten dat kennelijk ook – dat we daar de veiligheid in de samenleving geen dienst mee zouden bewijzen. De kans is groot dat de man die nu een intensieve behandeling volgt dan alleen maar zou zijn verhard in zijn perfide fantasieën.
Ik kan me voorstellen dat nogal wat mensen dit een onbevredigende uitspraak vinden. Maar het is wel een goede uitspraak.
Ybo Buruma is hoogleraar strafrecht in Nijmegen en redacteur van het NJB.
L.S.,
Ik vraag me hier vooral af waarom de heren kamerleden hun onvrede richtten op de rechter. Me dunkt dat het normaal is dat de rechter slechts in uitzonderlijke gevallen een zwaardere straf oplegt dan wat de officier eiste. (vgl. art. 359 lid 7 Sv)
Het beginsel van machtenscheiding brengt immers met zich mee dat de kamer alleen invloed kan uitoefenen op rechterlijke uitspraken door het aannemen van een wetsvoorstel, en dan nog alleen als het ook door de eerste kamer goedgekeurd wordt. Het openbaar ministerie, daarentegen, is via de minister van justitie door het vertrouwensbeginsel aan de tweede kamer verbonden. Dus als het OM als beleid heeft om in dergelijke gevallen geen onvoorwaardelijke vrijheidsstraf te eisen, lijkt me dat de kamer haar pijlen maar op het OM en de minister moest richten.
Wat wil men doen aan dergelijke freaks? Invoering van minimumstraffen, soms (zoals de PVV of TON wil)? Dat zou de ultieme vorm zijn om toe te geven aan de vox populis. Teeven en Hearsma Buma over een kam scheren gaat trouwens wel wat ver. Wel moet mij van het hart dat Haarsma Buma veel genuanceerder is dan de immer populistische Teeven, notabene zelf oud officier (en zou dus beter moeten weten). Zo zegt Buma slechts dat dit soort vergrijpen zwaar bestrafd moeten worden. Wel grappig trouwens dat dat Theo de Roos met een WODC rapport aankomt om zijn stelling kracht bij te zetten dat de heren politici als leek zich niet met de rechtsspraak zouden mogen bemoeien. Eerder schreef de Roos immers nog een stuk waarin hij zich bepaald niet tegen de lekenrechtsspraak uitte.
Het probleem van TBS zaken is dat een psycholoog zich simpelweg niet aan de spelregels van argumentatie hoeft te houden.
Je zag dat aan die zaak van de pedofiele dominee. Die therapeut hoefde geen argumentatie te geven en verzon maar gewoon iets.
Deze zaak zou heel anders eruit zien als een psycholoog een tegenstandpunt in zou moeten nemen.
Bijvoorbeeld: als een patient na aanhouding naar een therapeut rent dan is hij niet gewetensvol maar probeert hij zijn straf naar beneden te krijgen.
Het idee dat door groepstherapie de herhalingskans naar beneden gaat, is zeer twijfelachtig. Ik kan niet opschrijven waarom maar ga maar eens een keer zoeken in de psychologiebibliotheek bij vergelijkbare situaties en kijk naar wat (volgens de niet-therapeutische psychologie) de onderliggende mechanismes waarschijnlijk zijn.
Het idee dat een onderbroken therapie door celstraf de slaagkans van therapie zou verlagen, vind ik bizar. Dan zou o.a. een van de belangrijkste wetenschappelijk onderbouwde psychologie stromingen niet kloppen.
Wat waarschijnlijker is, is dat er een koeihandel is tussen therapeut en patient. Namelijk: ik zorg dat jij uit de gevangenis blijft als jij meespeelt met mijn therapietje.
De diagnose bevat een meineed. (Indien de therapeut letterlijk heeft gezegd wat daar staat)
Het probleem met pedofielen is dat wat je ook doet, ze hun seksuele voorkeur voor kinderen niet kwijtraken. Dus of je ze nu vrijlaat of lang opsluit, zodra ze weer vrij rondlopen zijn ze weer een risico.
Het voordeel van tien jaar opsluiten is dat ze in ieder geval dan tien jaar geen kinderen kunnen misbruiken.
Seksueel misbruik van een kind is een zwaar misdrijf. Het kind wordt er voor de rest van zijn of haar leven zwaar door beschadigd, raakt vertrouwen in volwassenen kwijt, zal als het volwassen is problemen hebben met gewone seksuele relaties. Zoals een Canadese zedenrechercheur zei: “het kind wordt de rest van z’n leven iedere dag een beetje vermoord”.
Je kunt pedofielen niet preventief opsluiten, daar voorziet onze wet niet in. Maar we zouden wel naar manieren moeten zoeken om ze nooit in aanraking te laten komen met kinderen.
Je kan over deze rechterlijke uitspraak weinig rationele op- of aanmerkingen maken. Het vonnis behelst zinnige en redelijke overwegingen. Redeneer je daarentegen vanuit de onderbuik dan zal je tot andere gedachten kunnen komen. Maar het losmaken van die gevoelens is toch niet de bedoeling van dit weblog – of wel soms? Het enige opmerkelijke vind ik overigens de tegenwerping van de advocaat dat de proeftijd toch wel érg lang is…
Wat ik nog wel even wil meegeven is onderstaande uitspraak die ik plukte van de website van het Openbaar Ministerie. Had ook die Arnhemse rechter niet beter nog wat extra voorwaarden kunnen opleggen opdat onze pedoseksuele delinquent nóg sterker achter zijn broek zou worden gezeten? Ik vind die Haagse voorwaarden – min of meer hinderlijk volgen – wel erg nuttig.
Hier de uitspraak van de Haagse rechtbank:
Veroordeelde pedofiel opnieuw gevangenis in
22 augustus 2008 – Arrondissementsparket Den Haag
De 69-jarige man uit Den Haag, die in juli 2007 door de rechtbank in Den Haag werd veroordeeld voor het plegen van ontucht met een minderjarige jongen op zijn zeilboot, moet weer drie maanden naar de gevangenis. Ook wordt zijn proeftijd met een jaar verlengd. Dat heeft de rechtbank in Den Haag vandaag bepaald en is conform de eis van het Openbaar Ministerie.
De man kreeg in juli 2007 in totaal 30 maanden gevangenisstraf opgelegd, waarvan 10 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar. Daarnaast legde de rechtbank de Hagenaar strenge bijzondere voorwaarden op. Hij mag tijdens zijn proeftijd niet zonder supervisie omgaan met kinderen, niet naar kinderporno kijken en hij moet meewerken aan zijn behandeling. Ook mag de reclassering op ieder gewenst moment in de woning en de computer van de veroordeelde zedendelinquent kijken. De zeilboot waar de man regelmatig op verblijft en waar de ontucht op plaatsvond, valt ook onder deze regeling. Dat is ook de reden dat de man de reclassering op de hoogte moet houden van de ligplaats van zijn zeilboot.
De man heeft inmiddels zijn onvoorwaardelijke gevangenisstraf uitgezeten, maar hield zich volgens het Openbaar Ministerie niet voldoende aan de strenge voorwaarden die hem zijn opgelegd. Zo gaf hij de reclassering na meerdere verzoeken geen volledig adres van de ligplaats van zijn boot. Ook werkte hij niet voldoende mee met de reclassering en is er volgens de reclassering nog steeds gevaar voor herhaling.
Dit alles was voor de Officier van Justitie aanleiding om de man opnieuw te dagvaarden en de rechtbank te vragen om drie maanden van zijn voorwaardelijke gevangenisstraf om te zetten in een onvoorwaardelijke celstraf.
De rechtbank oordeelde vandaag dat de man zich inderdaad niet aan de opgelegde afspraken houdt. De rechters veroordeelden de man daarom conform de eis van het OM tot het uitzitten van drie van de in totaal tien maanden voorwaardelijke gevangenisstraf die de man eind december kreeg opgelegd.
Het Openbaar Ministerie in Den Haag is tevreden met de uitspraak. Volgens de Officier van Justitie heeft de rechtbank hiermee een duidelijk signaal afgegeven dat een rechterlijke uitspraak uitermate serieus moet worden genomen.
“Edelachtbare, de argumenten van de tegenpartij zijn ongeldig omdat hij last heeft van zijn spijsvertering (onderbuikgevoelens).”
Ongewild ondersteunt Willem Labots mijn betoog dat je geen eerlijke rechtspraak hebt op het moment dat je therapeutische psychologie toepast. Voor de niet-psychologen: die reactie van hem is Freudiaanse psychologie. Dezelfde psychologie waarmee de therapeute in deze uitspraak verbergt dat de veroordeelde waarschijnlijk juist gevaarlijk is geworden.
Deze man kan niet accepteren dat hij homoseksueel is omdat je net met feiten hebt bewezen dat zijn voorkeur uitgaat naar kleine jongetjes. Als hij zegt dat hij plotseling op mannen valt dan betekent dat alleen dat hij beter heeft leren liegen van de therapie en dus gevaarlijker is geworden.
Je weet ook dat de therapeute liegt, omdat verandering van seksuele voorkeur geen bekend fenomeen is. En sinds wanneer kunnen therapeuten seksuele voorkeuren veranderen? Ze zou stinkend rijk worden. Hoeveel homo’s zouden dan geen smaakverwisseling willen hebben?
Voor juristen is het ook interessant om te weten dat het inconsistent is met de diagnostiek die ze toepast. Die sowieso al een mijneed is.
Maar de praktische kant blijft dat omdat er geen eerlijk proces met tegenargument is, de rechters geen goed beeld hebben gekregen van hoe gevaarlijk de man is en dus een slecht oordeel hebben geveld. In mijn ogen.
Anderhalf zinnetje: het zal je kind maar wezen, een 13 jarige jongen die slachtoffer wordt van ontucht… En daarmee is voor onze hooggeleerde Ybo Buruma de slachtofferkous af, dit noem ik VERBIJSTEREND in het kwadraat.
Daarna volgt een ongeveer 30 maal langer betoog over de zielige, psychisch zwakke dader, die toch vooral ontzien en behandeld moet worden, omdat hij anders zou volharden in zijn perfide fantasieën.
Opnieuw de wereld op zijn kop. Het ziet ernaar uit, dat er bij vrijwel alle “deskundigen” een soort collectieve blindheid is voor het echte slachtoffer, nl. de jongen van 13 jaar.
Met welk recht dit soort rechterlijke uitspraken als “goed” beoordeeld worden is voor de “leek” een volstrekt raadsel.
Herhaling van deze misdaad is in mijn visie een te groot risico. Het maakt echter niets uit voor de deskundigen, we laten gewoon opnieuw een kind verkrachten en we gaan gewoon weer verder met “behandelen”.
Het wordt de hoogste tijd dat er wetgeving komt, die daders van dit soort misdaden verplicht zich te laten castreren, dan zijn we gelijk van alle vervolg ellende af.
Op die manier voorkomen we dat opnieuw kinderen van 13 jaar of jonger misbruikt worden en beroofd worden van het hoogste wat een mens bezit, nl. zijn lichamelijke integriteit.
Over dat feit hoor je de “deskundigen” nooit en dat is stuitend.
Rechtspraak in NL is ziek.
@Eva Bakker
Ik ben een leek qua juridische dingen, maar het is voor mij compleet onbegrijpelijk dat mensen alleen vergelding willen. Ik snap niet dat mensen niet verder kijken, want gevoelsmatig sluit ik me helemaal aan bij prof. Buruma. Ik kan me niet voorstellen dat voor iemand zoals de dader die hier beschreven is 8 maanden celstraf productief is.
Uiteindelijk willen we als maatschappij dat deze veiliger wordt door het tegenhouden van dit soort mensen. Niet door ze in een cel te stoppen en ze voor altijd uit de maatschappij te houden.
Dat Eva Bakker wel met een heel erg pittige toon schrijft, neemt niet weg dat de kritiek een belangrijk misverstand laat zien. Zij meent dat het gaat om “Soft tegen zielige daders, ipv rechtvaardig wegens nog zieliger slachtoffers”.
Ik heb eerder al proberen uit te leggen dat dit nu juist niet was wat de rechters dreef. De tegenstelling is vergelden (hard straffen) tegen preventie (voorkomen dat ie het weer doet). Voor dit delict zou ook een strenge rechter nooit meer geven dan 8 maanden – ik doe niet flauw en maak er 18 maanden van. Maar na 18 maanden komt zo’n man dan weer vrij. Hou hem dan nog maar eens in de teugels. Hij zat nu in de teugels – de intensieve therapie. Hoewel de ergste pedoseksuele daders geacht worden nauwelijks vatbaar voor verbetering te zijn, geldt dat niet voor de relatief lichtere daders. Met de rechters denk ik dat het – uit het oogpunt van risicobeheersing – beter is hem onder dreiging van de voorwaardelijke vrijheidsstraf in die teugels te houden dan om de boze blogger zijn zin te geven.
Tot slot nog dit. Ook als gevolg van allerlei wetswijzigingen hebben rechters nu veel minder dan vroeger een blinde vlek voor het slachtoffer. Er wordt met grote regelmaat de verplichting tot betaling van smartengeld opgelegd. En het lot van het slachtoffer werkt ook door in het opleggen van de hoofdstraf.
Als u wilt kunt u hier een vraagstelling van het Tweede Kamerlid Arib aan de Minister van Justitie ingevolge de van mij afkomstige en in de NRC Wetenschap en Onderwijsbijlage geplaatste brief n.a.v. een essay van Goldschmidt terugvinden.
Het antwoord van deze minister over de nieuwe kinderpornorichtlijn 2007 staat er ook: politieke prietpraat, allemaal uiterst correct maar geheel bezijden de waarheid. Het AD heeft begin april ‘08 nader onderzoek verricht: nog steeds vieren de taakstraffen hoogtij.
‘t Is tuig in toga’s, zo bezie ik deze rechters.
Zo’n dader moet – zonder uitzondering – gelijk levenslang / doodstraf krijgen.
Haar/ zijn slachtoffers zijn voor het leven verminkt!
Op deze wijze word er dan – door de maatschappij en “rechtspraak” een heel duidelijk signaal afgegeven naar mogelijk potentiële “zieke geesten” die met de ideeën rondlopen onschuldige kinderen seksueel te mishandelen, misbruiken voor hun eigen / andermans genot.
Voor de daad heb ik geen woorden voor.
Maar ik citeer: De lange proeftijden zijn nodig, omdat de daad voortkomt uit zijn geaardheid. Die is moeilijk te behandelen.
Wat je dus ook ziet dat heel veel pedofielen in herhaling vallen ook na de behandelingen! zie ook uitspraak LJN: BX8169.
In deze uitspraak wordt een hoger straf opgelegd drie jaar en TBS met dwangverpleging. Uit rapportages blijkt dat de man (de man van uitspraak LJN: BX8169) tussen 1989 en 1999 ook meerdere keren is veroordeeld voor zedendelicten (openbare schennis).
Ook na de veroordelingen gaan ze weer in de fout.
Wat ik hiermee zeggen wil is dat een pedofiel niet te genezen is!
Dan moet je de vraag stellen of pedofielen in de maatschappij terug kunnen keren?
{ 1 trackback }