De grove denkfout waar u de vorige spreker van beticht, ligt geheel aan uw zijde. Het is nogal aanmatigend om zo eenzijdig een loopje te nemen met het begrip ‘waarheidsvinding’ en met het, inmiddels tot modewoord versleten, begrip ‘tunnelvisie’. In uw betoog gaat u er namelijk van uit dat het per definitite nadelig is voor een meewerkende verdachte om mee te werken aan een veroordeling. U gaat zo volledig bij aan het feit dat een veroordeling voor een verdachte definitief kan betekenen dat hij geen dader is. Bovendien gaat u op deze manier lichtzinnig voorbij aan de mogelijkheid dat een verdachte niet eens voor een rechter verschijnt omdat hij door mee te werken aan het proces van waarheidsvinding het OM ervan kan overtuigen af te zien van vervolging. Bovendien zit er nogal een groot verschil tussen meewerken en verplicht bekennen wat in uw ogen zou leiden tot Kafkiaanse toestanden. Tot slot: zoals u weet beschikt het OM lang niet altijd over alle middelen om tot een sluitende tenlastelegging te komen. Mag ik u in dit verband wijzen om artikel 126 Sv e.v.? Van een jurist zou je een correcter betoog mogen verwachten. Is dat geen mooie stelling?

Vriendelijke groet
Ro van Doesburg

U stelt dat een goed verhoorder niet anders zal doen dan de verdachte met feiten en omstandigheden te confronteren. Ik hoop dat u zich in dat geval als goed verhoorder beschouwt. Helaas nemen verhoorders namelijk wel degelijk regelmatig stelling in jegens de verdachte. Om een voorbeeld te geven: regelmatig wordt een verdachte voorgehouden dat hij maar beter kan bekennen, want dan kan hij weer snel naar huis. Dat is een veel gehanteerde techniek van de politie. En helaas werkt de techniek vaak ook, althans het leidt vaak tot een bekentenis, hetgeen niets zegt over de “kwaliteit” van de bekentenis. Een goede advocaat zou in dergelijke gevallen zeer goed van pas komen, ik ben blij te lezen dat u het daarmee eens bent.

Ja, een goede advocaat zal zijn cliënt in bepaalde gevallen adviseren zich op zijn zwijgrecht te beroepen. Dat is namelijk een fundamenteel recht van iedere verdachte. Het nemo tenetur-beginsel brengt immers met zich dat je niet aan je eigen veroordeling hoeft me te werken. Als dat anders zou zijn, dan zouden er Kafkaëske toestanden ontstaan waarin een ieder voor zijn vrijheid moet vrezen. Dan zou het OM je kunnen arresteren om wat voor reden dan ook en je vervolgens kunnen verplichten een bepaald feit te bekennen. Dat klinkt nu wellicht als onwaarschijnlijk en overdreven, maar er zullen situaties ontstaan die op de grens daarvan liggen en die wel degelijk zeer gevaarlijk zijn.
U maakt dan ook een grove denkfout door de vraag te stellen hoe het nu zit met waarheidsvinding. De verdachte hoeft namelijk niet aan waarheidsvinding te doen, dat moet het OM doen en daar heeft het overigens ALLE middelen toe. Vergeet niet dat het Nederlandse OM méér dwangmiddelen heeft dan ieder ander westers opsporingsinstituut. In Nederland wordt in absolute cijfers meer getapt dan in de VS (dus niet procentueel, maar absoluut!!).. Wat dat betreft heeft het OM niets te klagen. Dat je als verdachte dan niet hoeft mee te werken aan je eigen veroordeling is essentieel om de machtssituatie in balans te houden.

Hoogachtend…

Zoals ik al schreef, ik ben voorstander van een raadsman/vrouw bij het politieverhoor. Een goed verhoorder heeft niets te verbergen. Een onschuldige verdachte ook niet.

Een goed verhoorder zal tijdens het verhoor niets anders doen, dan de verdachte confronteren met feiten/omstandigheden en om uitleg vragen.
Een goed verhoorder zal het verhoor audiovisueel opnemen en de opnames bewaren. (controle achteraf)

Een verdachte, die bij aanvang van het verhoor verklaart onschuldig te zijn, MAAKT AANNEMELIJK dat hij onschuldig is. Deze verdachte beroept zich niet op het zwijgrecht.

Helaas maak ik vaak mee, dat de verdachte verklaart onschuldig te zijn en, op advies van de raadsman, zich beroept op het zwijgrecht.

Hoe zit het nu met “Waarheidsvinding”?

Omdat er inspecteurs zijn met een taakopvatting als de uwe, is het van groot belang dat de verdachte recht heeft op de aanwezigheid van een advocaat bij het politieverhoor. U stelt een verdachte gelijk aan een dader. Dat is nu juist de tunnelvisie van het OM waar rechters tegenaan lopen en waar de kwaliteit van de advocaten uitmaakt of een verdachte veroordeeld wordt of niet.

U stelt letterlijk:

“een verdachte die niet de waarheid spreekt, wordt niet gestraft. Een verdachte die de waarheid spreekt, wordt gestraft.”

Dat is natuurlijk klinkklare onzin, maar het beangstigt eerlijk gezegd ook. Het OM behoort, zoals u terecht opmerkt de materiële waarheid te achterhalen. Iemand (dus ook een verdachte) is echter onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Dat betekent dat het OM de onschuld van een verdachte te allen tijde als reële optie moet behouden. Door te stellen dat iemand enkel de waarheid spreekt als deze bekent, ondermijnt u de rechtstaat en bevestigt u de angst van vele advocaten én rechters dat het OM een tunnelvisie heeft. Ik neem aan dat u een en ander genuanceerder heeft bedoeld dan u het stelt, maar het zegt in mijn ogen genoeg over de instelling van menig inspecteur. Een instelling die niks en niemand dient en die enkel afdoet aan de werkelijke taak van het OM, namelijk het achterhalen van de waarheid. Dit betekent overigens niet dat ik van mening ben dat het OM in het geheel geen druk zou mogen uitoefenen op een verdachte, maar wel op gepaste wijze en met open vizier.

Ik lees het arrest van het Hof niet zó dat een advocaat per definitie aanwezig moet kunnen zijn tijdens het politieverhoor, de verdachte moet (slechts) access to a lawyer hebben. Ik zie dat als verschillende plichten. Zoals uit het (enigszins laffe) vonnis van de voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam van 18 december 2008 blijkt, zal het nog even duren voordat de daadwerkelijke effecten van het arrest in Nederland zichtbaar zullen worden.

Ieder verhoor leg ik de verdachte uit waarvan hij/zij verdacht wordt en vraag dan, wat hij/zij van deze verdenking vindt.
Bijna iedere verdachte zegt, dat hij/zij onschuldig is.

Tijdens het verhoor worden de confrontaties steeds belastender.
Naar mate de interne druk oploopt, zal de verdachte gaan inzien, dat het niet goed gaat. De verdachte zal willen vertellen wat er is gebeurd of zal zich gaan beroepen op het zwijgrecht.

Als de verdachte de waarheid vertelt (een bekentenis aflegt) zal dit als bewijs gelden. (zeker als hij daderwetenschappen noemt)
Een veroordeling ligt in het verschiet.

De advocaat zal zijn client vertellen, dat de verdachte niet hoeft mee te werken aan een veroordeling en zal adviseren gebruik te maken van het zwijgrecht.

Dit advies botst met de waarheidsvinding.

Een advocaat aanwezig bij het politieverhoor, prima.
Maar de verdachte adviseren zich te beroepen op het zwijgrecht, is wat gemakkelijk.

Wat vindt u van een discussie over het onderwerp; belonen van de verdachte die de waarheid spreekt. (strafvermindering)

Recidivisten weten, dat bekennen niet beloond wordt en beroepen zich op hun zwijgrecht. (belemmeren de waarheidsvinding)

Een verdachte die niet de waarheid vertelt, wordt, bij gebrek aan bewijs, niet gestraft.
Een verdachte die de waarheid spreekt, wordt gestraft.
De waarheid spreken wordt (helaas) niet beloond.