De fiscale inkeer-prijs 2009 gaat naar de spijtoptant die vorig jaar alsnog € 81 miljoen buitenslands geparkeerd vermogen aangaf. In totaal beriepen zich 8.292 belastingplichtigen op de inkeerregeling (geen boete of strafvervolging; wel alsnog belasting en heffingsrente betalen). Zij gaven gezamenlijk ruim € 2,15 miljard verzwegen vermogen aan; gemiddeld € 260.000 per inkeerder. Ruim 300 van hen zaten boven de € 1 miljoen. België, Zwitserland, Luxemburg waren de topdrie van de parkeerjurisdicties.
Het offensief tegen zwartsparen lijkt dus een succes. Oudejaarsdag 2009 was de laatste dag waarop zwartspaarders tot inkeer konden komen zonder boete; sindsdien wordt – naast belasting en rente – 15% boete opgelegd. De boete voor volharders is bovendien verhoogd van 100% naar 300% van de nagevorderde belasting. Onopgehelderd bleef overigens waarom een zwartspaarder drie keer zo strafwaardig zou zijn als een omzetverzwijger of een loonbelastingfraudeur. Tussen kerst en nieuwjaar meldden zich maar liefst 500 inkeerders per dag. Dat leidde tot een on-ambtelijke oudejaarsavond voor de belastingdienst: om te voorkomen dat door verloop (per 31 december, 24.00 uur) van de navorderingstermijn een heffingsjaar verloren zou gaan, zijn ook op oudejaarsavond nog honderden aanslagen opgemaakt én bij de inkeerders thuisbezorgd. Gelukkig nieuwjaar! Ook in januari 2010 meldden zich trouwens alweer 34 inkeerders. De ‘inkeertelefoon’ werd begin dit jaar nog steeds gemiddeld tien keer per dag gebeld.
2009 was ook hét jaar van de internationale fiscale transparantie: op de golven van de kredietcrisis en de morele verontwaardiging over budgettair parasitair gedrag, bancair, fiscaal of anderszins, hebben de G-20, de OECD, de EG en de VS politiek doorgedrukt dat traditioneel uncooperative jurisdictions belastinggegevens verstrekken. Nederland heeft vele TIEA’s (tax information exchange agreements) gesloten met (voorheen) belastingparadijzen en heeft bestaande comprehensive belastingverdragen met onder meer Zwitserland heronderhandeld met het oog op wederzijdse bijstand bij heffing en invordering.
Maar wat zwartspaarders het dunst door de broek loopt, is de recente reeks schandalen door gestolen rekeninggegevens uit bankgeheimjurisdicties die gekocht worden door belastingdiensten in andere landen. De vorige Bundesfinanzminister Peer Steinbrück kocht voor € 5 miljoen een CD-ROM met gestolen Liechtensteinse bankgegevens over Duitse zwartspaarders en vond dat de beste deal van zijn ministerschap: het leverde meer dan € 100 miljoen op, en de Steuermoral was zeer gediend door het schandaal dat onder meer leidde tot aftreden en veroordeling van de prominente Klaus Zumwinkel, bestuursvoorzitter van Deutsche Post, die ook op de CD-ROM prominent voorkwam.
De Nederlandse fiscus heeft vorig jaar van een ‘tipgever’ gegevens gekocht van honderden zwartspaarders met gemiddeld enige honderdduizenden euro’s bij Europese banken. De fiscus betaalt ‘tipgeld’ naarmate de belasting alsnog binnenkomt, maximaal ‘enkele honderdduizenden euro’s.’ Voorafgaand aan de deal heeft de FIOD-ECD een deel van de gegevens getest en is het advies van het OM en de landsadvocaat ingewonnen; de onderhandelingen zijn door de landsadvocaat gevoerd. De Staatssecretaris antwoordde op Kamervragen dat daarbij een ‘niet-rechtmatige verkrijging door de tipgever als uitgangspunt is genomen.’1 Dat impliceert dat iedereen ervan uitging dat de Staat opzetheling pleegde (art. 416 WvSr) door de – immers kennelijk gestolen of verduisterde – gegevens te kopen.
In Duitsland is het Liechtensteinse schandaal gevolgd door een Zwitsers schandaal. Duitsland heeft voor enige miljoenen een CD-ROM gekocht met gestolen rekeninggegevens van de Zwitserse bank UBS. De Nederlandse fiscus stond terstond bij de Duitse op de stoep, die beloofd heeft voor Nederland relevante gegevens door te geven. Als er gegevens doorkomen, lijkt ook dat opzetheling: het is Nederland bekend dat de gegevens uit misdrijf afkomstig zijn.
In Frankrijk sleept al twee jaar een Zwitsers/Brits belastingschandaal: computerexpert Hervé Falciani drukte rekeninggegevens achterover van 24.000 vermogende particulieren bij het Zwitserse filiaal van de Britse bank HSBC; hij verdween ermee naar Frankrijk. De gegevens zijn inmiddels bij de Franse fiscus, die ze wel aan Zwitserland wil teruggeven, maar niet wil afzien van gebruik voor belastingheffing. En uiteraard staat de Britse fiscus op de stoep bij de Franse. HSBC heeft vorige week ‘zonder enig voorbehoud’ excuses aangeboden aan zijn cliënten ‘voor deze bedreiging van uw privacy.’
De staatssecretaris heeft de Tweede Kamer verzekerd2 dat beoordeling van de verkrijgingswijze onderdeel is van de ‘zorgvuldige afweging’ die bij betaling van tipgeld wordt gemaakt. Over strafvervolging hoeft de Staat zich inmiddels geen zorgen te maken. Het Vliegbasis Volkel-arrest (NJ 1994, 598) leert immers dat de Staat voor zijn handelen niet strafrechtelijk aansprakelijk is. Belastingheffing is evident staatshandelen. De Statelijke strafwetovertreding dient bovendien de égalité devant les charges publics. Maar er worden inmiddels zó vaak gejatte bankgegevens aangeboden en gekocht dat aanbieders het kennelijk aantrekkelijk beginnen te vinden. De staatssecretaris zegt3 geen fiscale premiejagers (zoals in de VS) en geen uitlokking van crimineel gedrag te willen, maar zodra je betaalt, begunstig je. Juist daarom is heling strafbaar. Laten we hopen dat de Duitse, Franse en Nederlandse fisci de aanbieders tenminste een voorlopige aanslag hebben opgelegd voor het tipgeld.
In Italië doen ze het heel anders. Daar wordt om de zoveel jaar een fiscale amnestie afgekondigd. Zwartspaarders kunnen dan tegen een schertstarief schoon schip maken en het geld zit voorlopig weer in de Italiaanse economie. Ook zulk beleid is succesvol; op de korte termijn economisch zelfs succesvoller: tientallen miljarden stroomden vorig jaar terug naar Italië. Maar daar voelt niemand zich geroepen om zich thans wél aan de wet te houden. Er komt over een paar jaar immers toch weer een amnestie.
De vraag is welk beleid minder onaantrekkelijk is.
Dit Vooraf is verschenen in NJB 2010/11.
Bron afbeelding: 427
{ 0 reacties }
