Is voor een Turkse migrant inburgering verplicht?

door Folkert Jensma

op 7 september 2010 in De Uitspraak

Afbeelding bij Is voor een Turkse migrant inburgering verplicht?

Kan een legale Turkse migrant in Nederland tot een inburgeringsexamen worden verplicht? Of zijn Turken net als EU-inwoners daarvan vrijgesteld?

De zaak. Twee Turkse inwoners van Vlaardingen en Hoogvliet worden verplicht aan een inburgeringscursus mee te doen. De één woont hier al sinds 1983. De ander arriveerde in Nederland na 2004, toen minister Verdonk de wet Inburgering invoerde. Beiden maken bezwaar tegen verplichte deelname aan het examen. Beiden op grond van hun nationaliteit.

Maar Turken zijn toch geen EU-burgers en dus inburgeringsplichtig?

Ja en nee. Tussen de Europese Unie en Turkije geldt een associatieverdrag. Dat verdrag moet ervoor zorgen dat Turkije naar de EU toegroeit. Er is geleidelijke integratie afgesproken. Op basis daarvan mag Nederland geen onderscheid maken tussen legaal hier verblijvende Turken en burgers van (echte) EU-landen bij toegang tot de arbeidsmarkt. Althans dat betogen de twee Turkse migranten.

Een inburgeringstoets maakt het vinden van een baan toch juist makkelijker?

Dat is inderdaad het politieke argument dat Kamer en kabinet uitdragen. Juridisch zijn Turkse migranten inderdaad niet expliciet uitgezonderd van de toets. Maar of die plicht ook spoort met (hoger) internationaal recht is aan de rechter overgelaten.

Hoe lost de rechter dit op?

Is zo’n examen inderdaad te beschouwen als een drempel, een plicht die anderen niet treft en dus een vorm van discriminatie? Of is het extra hulp? De rechter vindt het geen moeilijke vraag. Studeren kost tijd en energie die je niet aan iets anders kunt besteden. Wie zakt krijgt een boete. En wie het helemaal niet haalt krijgt geen verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd. Dat leidt onvermijdelijk tot een zwakkere positie op de arbeidsmarkt, moeilijker loopbaanperspectieven, minder kans op een hypotheek etc. Er is dus inderdaad sprake van onderscheid bij toegang tot de arbeidsmarkt. Een Turkse migrant heeft hier andere plichten dan een Griek.

Maar wordt dat onderscheid verboden door het verdrag?

Daarvoor knoopt de bestuursrechter aan bij een arrest van het EU Hof in Luxemburg uit april van dit jaar. Toen maakten Turkse migranten bezwaar tegen de hoge kosten die ze voor hun eerste vergunning moesten betalen. Hoger dan voor burgers uit EU-landen. Mocht dat? Wat wilde de wetgever eigenlijk tot stand brengen met dat verdrag? Volgens het EU-Hof in Luxemburg willen de landen „de situatie van Turkse staatsburgers dichter bij de situatie van burgers van de Unie [..] brengen door geleidelijk het vrije verkeer van werknemers tot stand te brengen”. Beperkingen van de vrijheid binnen de EU te wonen en werken moesten juist vervallen. Hogere bedragen voor vergunningen alleen voor Turken mogen dus niet. In september 2009 had het Hof dat ook al gezegd over de kosten voor het verlengen van de vergunning. De kosten die Turkse migranten betalen moeten zich evenredig verhouden tot de plichten voor EU-burgers.

Dat geldt dus ook voor toegang tot de arbeidsmarkt, concludeert de rechter. Totdat de wet iets anders zegt, is een Turk wat rechten en plicht betreft een (soort) EU- burger. Een inburgeringstoets is dus niet verplicht.

Lees hier de uitspraak over de nieuwkomer (LJ BN 3934), hier de uitspraak over de ‘oudkomer’ (LJ BN 3935), en hier het persbericht.

Het kabinet gaat in beroep tegen deze uitspraak – lees hier een bericht. Lees verder hier een reactie van het inspraakorgaan Turken, hier een bericht over steun van de SP en de PvdA voor het kabinet en hier een bericht over de correctie door het EU Hof van de hogere leges voor Turkse migranten. Het kabinet besloot deze zomer te hoge leges terug te betalen aan migranten. In 2007 voorspelden 18 hoogleraren in een open brief in NRC Handelsblad al dat de inburgeringsplicht voor Turken verkeerd werd gehanteerd.

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Bron afbeelding: dorineruter

  • email
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Hyves
  • Google Bookmarks
  • NuJIJ
  • eKudos
  • LinkedIn
  • MSN Reporter
  • Twitter
  • Reddit

{ 18 reacties }

{ 18 reacties… lees hieronder of reageer }

3 C Wildschut 7 september 2010 om 15:44

De Staat staat juridisch tegen de muur. Dat is een positie waar ze zich op dit gebied bij tijd en wijle willens en wetens in manouvreert, onder druk van de politieke wind: hetzelfde zien we nu bij Zuid-Somaliërs die bescherming zoeken maar het niet krijgen. Op ministeries zitten (denk ik) genoeg juristen die de betrokken ministers op de werkelijke stand van zaken wijzen. Maar de werkelijkheid is soms kennelijk ‘niet opportuun.’ In de publiciteit weet de minister van niets of is hij of zij het botweg ‘niet eens met de rechter’ (daarbij vergetend of veel erger, niet wetend dat die mening als gevolg van het voorliggende vonnis niet meer zo relevant is).
Treurig, want het leidt inderdaad tot de door prof. Spijkerboer omschreven gevolgen. Het lijkt me toch iets waar de rechtspraak, als staatsmacht, de wetgever en uitvoerende macht op moet aanspreken. Het voortdurend in twijfel trekken van het gezag van de rechtspraak heeft uiteindelijk desastreuze gevolgen die verder strekken dan een individuele zaak; uiteindelijk ondermijnt het de ordening van de samenleving als geheel. Dat klinkt zo dramatisch, maar zo essentieel is de rol van rechtspraak in de maatschappij wel, niet alleen in migratierecht of strafrecht, maar vooral ook economisch en in de beteugeling van een (inherent?) aan de waan van de dag overgeleverde en op machtsuitoefening gerichte overheid.

4 Jan Muters 7 september 2010 om 16:09

Nee, die is niet verplicht. Want daar zijn duidelijke afspraken over gemaakt met de Turkse regering. Mogelijk zouden amerikanen een inburgeringscursus moeten doen. De algemene ontwikkeling en kennis van landen buiten amerika is daar bedroevend laag. Evenals de talenkennis. Even bijspijkeren dus.

5 J v Bijsterveld 7 september 2010 om 16:45

Lekker nuchter van die rechter: heel veel cursussen zijn feitelijk drempels en worden gepresenteerd als kwalititeitsgaranties.
Ik snap sowieso niet dat inburgeringscursussen door de mensenrechten heenkomen. Een taalcursus kan ik nog wel bijkomen omdat het gaat om feitelijke kennis. Maar zoiets ongrijpbaars als een cursus die van je een Nederlander maakt? Stinkt naar gildevorming, ingroepvorming, BIG/NIP registraties en meer van dat soort onsmakelijk zaken die op oneerlijke arbitraire gronden discrimineren in een verpakking van hulp/kwaliteit/goedheid.
Kun je ook zien omdat dat soort cursussen opeen of andere manier altijd hetzelfde (onprettige) smaakje heeft.

6 Teunis van Nes 7 september 2010 om 20:19

Rechterlijk gesproken staat hierboven al duidelijk genoeg beschreven hoe het met verdragen en afspraken is geregeld.
Blijft natuurlijk dat het te zot voor woorden is dat een goed opgeleide vrouw, zoals de mijne op de Filipijnen, o.a. goed Engels sprekend, wel zal moeten gaan inburgeren als ze zich hier tenminste nog wil vestigen, en dat bijkans niet schoolgegaande mensen uit b.v. Zuid-Italië en Griekenland niet hoeven in te burgeren. Laatste is ook lastiger te doen… (zou dat het zijn?)
Groeten van Teunis

7 Marc van der Ham 7 september 2010 om 21:45

De auteur concludeert in de laatste alinea van het artikel ten onrechte dat “totdat de wet iets anders zegt, [..] een Turk wat rechten en plichten betreft een (soort) EU-burger [is]“.

Dat is onjuist.

Van het associatieverdrag dat de EU met Turkije heeft gesloten (en Turken op bepaalde wijze gelijkstelt aan EU-burgers) kan bij wet niet van worden afgeweken.

De Nederlandse wetgever kan immers geen wetten maken die strijdig zijn met (Europese) verdragen waarbij Nederland partij is. De Europese rechtsorde – in dit geval – staat in hiërarchie boven de nationale rechtsorde (op die terreinen waar de EU bevoegdheden heeft uiteraard).

Totdat het associatieverdrag afloopt is een Turk niet verplicht tot deelname aan een inburgeringstoets.

Deze uitspraak is overigens juist op dit moment in de Nederlandse politiek erg te verwelkomen. Internationale afspraken en waarborgen worden ook door de Nederlandse rechter gehandhaafd. Of de nationale wetgever het daar nu mee eens is of niet.

8 Fred de Graaf 8 september 2010 om 00:06

De staat staat niet juridisch tegen de muur, de staat heeft zichzelf in deze positie geplaats, en terecht.

De staat heeft zichzelf verplicht verdragen na te leven en de internationale rechtsorde te bevorderen.

Dan kan ze vervolgens niet het slachtoffer uithangen van haar eigen voornemens.

9 Antje Hages 8 september 2010 om 08:53

Er zijn wel meer curiositeiten in de inburgerregeling. Terug migrerenden Nederlanders die hier opgegroeid zijn en in militaire dienst geweest zijn worden behandelend alsof het ongeletterde vreemden zijn. Een vrouwelijke manager met UK paspoort die hier is komen wonen en al jaren Nederlands spreekt en een goede baan heeft moet met haar dochters die op het gymnasium zitten ook naar taalcursussen en integratiefrutselsavonden. Ambtenarij, op hol geslagen regelzucht en angst om van discriminatie beschuldigd te worden.

10 Martin van de Wardt-Olde Riekerink 8 september 2010 om 09:23

Een algemene inburgeringsplicht lijkt me zo gek nog niet. Dat haalt gelijk de rare zaken uit de canon en legt de vinger op het nog steeds bestaande analfabetisme onder autochtonen.

Bovendien bevalt een aanpak waarbij wij allen gelijk behandeld worden mij wel.

11 de Hond 9 september 2010 om 14:32

Marc van der Ham zegt: Internationale afspraken worden ook door de Nederlandse Rechter gewaarborgd.
Helaas meneer van der Ham, dit gebeurt nog steeds niet. O.a. in het familierecht worden het EVRM en de Europese rechten van het kind niet door de Nederlandse rechters gevolgd, zo ook het ontbreken van hoger beroep bij arbeidszaken voor de kantonrechter, alsmede bij boetes tot 500 euro en lichte vergrijpen waarbij eerst getoetst moet worden of ze wel voor beroep vatbaar zijn.

12 R Pal 10 september 2010 om 08:28

Deze kwestie roept bij mij diverse vragen op.

1. Wat is inburgeren? Deze vraag wordt m.i. nooit duidelijk beantwoord. Ga naar de Japanners in Amstelveen. In feite is deze groep op vele fronten net zo goed of slechter ingeburgerd als bijvoorbeeld Turken. Maar nog even afgezien van het feit dat daar natuurlijk aanzienlijke economische belangen spelen, ook in Amstelveen en omgeving hoor je weinig mensen klagen. Zeer waarschijnlijk doordat die groep de ‘eigen broek’ ophoudt en geen dingen doet die de omgeving in ernstige mate irriteert.
Ik vraag mij af of dit niet de eigenlijke definitie van ‘ingeburgerd’ is. Heeft de maatschappij economisch wat aan de immigrant en vormt die in ieder geval geen kostenpost en komen er geen spanningen met de oorspronkelijke bewoners. Bij de groepen waaraan men m.n. denkt in dit kader is dit duidelijk anders. Veel werkloosheid, lagere belastingopbrengsten, hogere criminaliteit spanningen met de lokale bevolking.

2. Wat is nu m.n. het probleem?
Uit persoonlijke ervaring kan ik zeggen dat het m.i. totaal niet aan het land waaruit de mensen komen ligt, maar meer aan de groepen die uit die landen komen. Ik heb 10 jaar tussen veelal academisch geschoolde Turken gewoond, in mijn ogen was deze groep veelal correcter dan een vergelijkbare groep Nederlanders. Het probleem zit erin dat in dergelijke landen de bovenlaag relatief klein is en niet weggaat uit het eigen land, de onder-opgeleide onderlaag is heel groot en dat is de groep die in de immigrantengemeenschap in NL bijv. oververtegenwoordigd is. Deze groepen zijn gemiddeld met 4-6 jaar lagere school natuurlijk alleen voor simpel werk inzetbaar. Vergelijkbare groepen NLders doen het ook niet bepaald geweldig.

3. Inburgering
Als een land ervoor kiest zoals NL deze groepen toch in aanzienlijke aantallen op te nemen dan zal wat aan het opleidingsniveau gedaan moeten worden en dan lijkt een inburgeringscursus geen gek idee. Gebeurt dat niet dan blijven deze groepen sociaal economisch waarschijnlijk voor nog enkele generaties onderaan bungelen. Op zich lijkt mij derhalve een inburgering voor personen die slecht zijn opgeleid en de taal niet spreken en hun ‘eigen broek’ financieel zeer waarschijnlijk moeilijk of niet op kunnen houden op zich een goede maatregel.

4. Juridisch
M.i. had NL na moeten denken met al die uitgebreide mensenrechtenverdragen en moeten zorgen dat al die verdragen en de daarin geregelde materie/vraagstukken niet tot een grote kluwen zouden zijn verworden. Dat is echter wel gebeurd en NL heeft zijn handtekening onder e.e.a. gezet. Wat uiteindelijk tot gevolg heeft dat deze zaak door de rechter recht gezet moest worden, wat al niet erg netjes is van de overheid.

5. Dan lijkt mij rest slechts een aantal reële mogelijkheden:
-dit meer in de uitkeringssfeer trekken, voor een uitkering moet je ook laten zien dat je je best doet om iets nieuws op te pakken en daar is simpel een kennis van maatschappij en taal voor nodig. Verdere scholing voor veel NLders in deze groep kan denk ik ook geen kwaad.
-de staat de inburgeringscursus laten betalen (ik begrijp dat daar juridisch mogelijkheden zitten). Wel erg gekunsteld à la burkaverbod i.v.m. veiligheid.
-aanpassen of opzeggen afspraken met Turkije (direct of indirect), moeilijke weg natuurlijk.
Overigens gebeurt in Duitsland vrijwel hetzelfde maar daar heb ik geen juridische ‘problemen’ kunnen vinden. Wat ik op zich vreemd vind, maar heb niet diep gegraven moet ik erbij vermelden.

6. Wijze les??
Belangrijker dan deze kwestie vind ik of beter hoop ik dat bij nieuwe wetgeving en zeker verdragen en vergelijkbaar (EU m.n.) vooraf een goede juridische toetsing plaatsvindt. En ik heb niet het idee dat dat gebeurt. De juridische vaardigheden van veel ambtenaren zijn vaak ronduit beroerd. Wat ik heb gezien wat m.i. goed werkt is de Landsadvocaat inschakelen. Daar zie je bijna altijd zeer gedegen werk van komen. Maar zie je ook vaak dat waarschijnlijk door misplaatste zuinigheid e.e.a. zo beperkt mogelijk wordt gehouden.

In het bedrijfsleven (bijv. ISO) is het zo dat je probeert te zorgen dat fouten er zo vroeg mogelijk uitgehaald worden. Eigenlijk lijkt mij dat voor wetgeving nog van groter belang. Niet alleen i.v.m. de economische consequenties, maar ook omdat daar ook nog zoiets als rechtstaat speelt.

13 J. School 10 september 2010 om 23:12

Drie vragen aan prof. Spijkerboer: op de eerste plaats lijkt mij zijn constatering dat Europees migratiebeleid veel effectiever is dan nationaal beleid nogal prematuur. Blijkt dat uit ambtelijke (en wenselijke) rapporten van Europese instanties? In welk opzicht is het dan effectiever? Is het efficiënter en daardoor goedkoper? Is het moeilijker voor een immigrant om de West-Europese verzorgingsstaten te bereiken dan vóór Schengen? De laatste ontwikkelingen zijn dat de EU (Noord-)Afrikaanse landen gaat betalen (lees: omkopen) om immigranten tegen te houden. Frontex zal steeds verder moeten worden opgetuigd en het budget zal drastisch omhoog moeten, dat zal met name op de schouders van de nettobetalende lidstaten neerkomen.

Ten tweede: als het Nederlandse migratierecht uiteindelijk de Nederlandse Staat blijkt te schaden, in die zin dat immigratie een dusdanig zware wissel gaat trekken op het sociale stelsel dat niet alleen het financiële draagvlak verdwijnt, maar ook de sociale cohesie en de onderlinge solidariteit wordt aangetast, vindt u dan dat de Staat zich daar niet tegen mag verweren omdat anders mogelijk de legitimiteit van de rechtspraak in gevaar komt? Wat zijn naar uw mening de mogelijkheden van Nederland, afgezien van het blindvaren op het Europese verband? Of moet de burger (en de Nederlandse politicus) zich er maar gewoon bij neerleggen dat het Europese immigratiebeleid (voorheen een nationaal beleidsterrein, maar thans uitbesteed aan Brussel) valt onder het begrip TINA: there is no alternative?

Dit brengt mij op het derde punt: ongetwijfeld raakt uw expertise en wetenschappelijke discipline, het migratierecht, aan de Europese oprichtingsgedachte; maar dan toch slechts zeer zijdelings. Bovendien deelt niet iedereen uw geopolitieke opvattingen en uw nogal stellige federatieve voorkeuren.

Ik ben het met u eens dat de legitimiteit van de onafhankelijke (Nederlandse) rechter buiten kijf moet staan, maar ik ben er niet van overtuigd dat Europees Recht automatisch van een hogere kwaliteit is dan het Nederlandse. De EU heeft inderdaad een legitimiteitsprobleem, maar dat laat zich niet eenvoudig op een lijn stellen met een potentieel legitimiteitsprobleem van de rechterlijke macht als gevolg van politiek opportunisme; dat is veel te veel eer voor de Europese Unie en deze is daarenboven “fair game” voor de politiek, de rechterlijke macht is dat niet.

14 Marius van Huygen 10 september 2010 om 23:28

Met de ‘inburgering’ kan het dus ook niets worden aangezien internationale verdragen dit verhinderen!
Het proces van segregatie in de Nederlandse samenleving door hier ‘vreemde’ culturen toe te laten zal dus niet worden tegengegaan!
De bescherming van de Nederlandse cultuur en haar bevolking wordt door het ondertekenen van deze voornoemde internationale verdragen niet gediend!
Het verschijnsel PVV is dus geen toeval maar de uitkomst van verkeerde juridische internationale verdragen waar blijkbaar de Nederlandse staat niet meer om heen kan. Wellicht nu een goed moment om bij de kabinetsformatie Turkije niet langer als kandidaat van de Europese gemeenschap toe te laten!

15 Hannes Minkema 11 september 2010 om 00:08

Leuk om te lachen is natuurlijk dat de rechtse kerk verplichte inburgeringscursussen en het afpakken van een tweede nationaliteit bepleitte om onze Turken en Marokkanen netjes op te voeden – en dat nu blijkt dat je Turken niet mag inburgeren en van Marokkanen hun paspoort niet mag afpakken.

Gaat lekker zo. En de rechtse kerk de linksen maar verwijten een stelletje wereldvreemde luchtfietsers te zijn.

16 Reinier Bakels 11 september 2010 om 10:04

EU-wetgeving staat de lidstaten toe van immigranten die zich in een lidstaat willen vestigen (zelfs als ze uit een andere lidstaat komen) te verlangen aan te tonen dat ze zich economisch kunnen bedruipen. Zoals ik ondervond toen ik een tijdje in Duitsland ging wonen. Die goedkeuring krijg je daar gratis, alleen de pasfoto moet je zelf betalen. Nederland maakt geen gebruik van deze mogelijkheid van het EU-recht!

Structureel gezien is er iets mis met ons staatsbestel. Onze (in de kern) stokoude grondwet veronderstelt fatsoen van de wetgever, en heeft daarom bijna alleen symbolische betekenis. Zeker in het huidige politieke klimaat hebben wij een heel andere, strenge grondwet nodig, die met harde hand door een apart Constitutioneel Hof wordt gehandhaafd. Dan zou de regering bovengenoemde fratsen wel uit haar hoofd laten. het zou ook de politieke rust bevorderen: “sorry, mevrouw de voorzitter, dat voorstel zou meteen worden afgewezen door ons constitutionele hof”.

BTW zelfs Wilders zou voor een betere grondwet moeten zijn. Het land was in last toen Donner een paar jaar geleden uitlegde dat er in ons land juridisch geen beletselen zijn tegen de sharia, als een meerderheid dat wil. Maar dat komt dus door die zwakke grondwet. Een goede grondwet heeft ook een harde “kern” die nooit veranderd kan worden (voor de kenners: zie bijv. art. 79 lid 3 Grundgesetz). Zo zou je ook onsmakelijke discussies over art. 1 van onze grondwet kunnen voorkomen (discriminatieverbod).

Tja, het zit een beetje in de Nederlandse volksmentaliteit om tegen het gezag te zijn – van een rechter bijvoorbeeld. Misschien moesten alle Nederlanders maar eens verplicht worden om in Europa in te burgeren. Ik verbaas mij altijd hoe beleefd Europeanen uit onze buurstaten zijn. En ik schrik vaak hoe weinig ik leerde van de geschiedenis van andere Europese landen.

17 Bernhard Rosenbaum 11 september 2010 om 11:28

Heren professoren, is het u al opgevallen dat partij-dictator Wilders inmiddels de grootste partij in de peilingen heeft? En dat uw juridische overwegingen hem des te meer reden geven om eenvoudig uit de EU te stappen, wat hij al langer van plan is?
Denk niet dat dit niet gaat gebeuren, Wilders lapt heel Europa aan zijn laars en de Hollanders vinden het prachtig!

Wat gaat u doen?

18 Max Molenaar 12 september 2010 om 12:15

Geef elke Nederlander voldoende kennis voor persoonlijk en maatschappelijk functioneren
Iedere volwassen Nederlander moet voldoende kennis hebben van onderwerpen die belangrijk zijn voor goed persoonlijk en maatschappelijk functioneren. (Dit natuurlijk voor zover hun geestelijke vermogens dat toestaan.) Dat moet ook gelden voor Turkse immigranten.

Die kennis maakt meestal onvoldoende deel uit van het Nederlandse reguliere onderwijs. Het hoe en waarom van dit voorstel licht ik hier uitgebreid toe.

Reageren

Vorige post:

Volgende post: