Opinie van Jit Peters in NJB 08/10

Lang is politiek beraadslaagd over de kabinetsreactie op het rapport-Davids. Maar nu hebben we dan ook wat. Het is een kunststukje geworden dat de partijen PvdA en CDA bijeenbracht. Die partijen hadden toch een geheel andere visie op het rapport-Davids; de één wilde een schuldbekentenis en het gelijk achteraf, de ander wilde het ongelijk voor fouten uit het verleden niet erkennen. Met een paar toverformules zijn beide partijen bediend en dat is knap. Alleen van de ministeriële verantwoordelijkheid en het rapport-Davids zelf blijft weinig over maar wie daarover zeurt is een kniesoor want de coalitiebelangen en het voortbestaan van dit kabinet staan voorop. En in dat laatste is men toch aardig geslaagd. Lees verder »

Artikel van André Nollkaemper in NJB 03/10

Wat is het verschil tussen het kiezen voor een onhoudbaar juridisch argument of het kiezen voor een politiek boven een juridisch argument? Het is niet waarschijnlijk dat ooit duidelijk zal worden of Nederland niet in feite voor het laatste standpunt heeft gekozen en dat voor de schone schijn heeft verborgen achter een juridisch onhoudbaar argument. De uitkomst zal in beide gevallen identiek zijn: oorlog in strijd met het recht. Maar de overwegingen en afwegingen zijn principieel verschillend. Een debat over de vraag of in het concrete geval de dreiging van massavernietingswapens dermate ernstig was dat een aanval gerechtvaardigd is – wat het recht ook zegt – zou over wezenlijk andere vragen zijn gegaan dan waar het debat nu over gaat: of het recht al dan niet een basis voor de aanval bood. Lees verder »

Interview met prof. mr. C.A.J.M. Kortmann door Caroline Lindo in NJB 44-45/09

Tegen schoften is geen enkele grondwet bestand, vindt prof. mr. C.A.J.M. Kortmann. Potentiële engerds zijn er altijd. Ook mensen van wie wij nu denken dat ze ontzettend keurig en moreel hoogstaand zijn hebben maar een klein duwtje in de verkeerde richting nodig om bang gemaakt te worden. En dan kunnen er rare dingen gebeuren. Tijn Kortmann (1944), sinds maart van dit jaar met emeritaat als hoogleraar staatsrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen en nu lid van de Staatscommissie Grondwetsherziening, ontvouwt zijn ideeën over grondrechten, rechters, de monarchie en de kloof tussen burger en politiek: ‘een goede afstand is zeer en zeer goed.’ Lees verder »

Naschrift van Gerhard van der Schyff in NJB 40/09

Niets hoeft de Nederlandse grondwetgever ervan te weerhouden om het door mij voorgestelde interpretatierichtsnoer in de Grondwet op te nemen. Fleuren vreest hier onterecht een aantasting van het monisme en de hiërarchie van normen. Volgens mijn voorstel zou de Nederlandse rechter verdragsbepalingen toepassen in het licht van de Grondwet door het internationale niveau van bescherming waar mogelijk en nodig aan te vullen aan de hand van een indirecte toepassing van de grondrechten. Anders gesteld, men verwacht van de Nederlandse rechter om de hem toegelaten margin of appreciation in te vullen met een beroep op de grondrechten. Internationale hoven staan een dergelijke benadering helemaal niet in de weg. Lees verder »

Reactie van Joseph Fleuren in NJB 40/09

In zijn bijdrage Waarom het wetsvoorstel-Halsema tekortschiet bepleit G. van der Schyff een curieus alternatief voor het thans in eerste lezing aangenomen voorstel-Halsema om rechterlijke toetsing van de wet in formele zin aan een aantal met name genoemde (klassieke) grondrechten in de Grondwet mogelijk te maken. De auteur meent dat het voorstel niet zeer veel toevoegt aan de bescherming die al via artikel 94 Gw geboden wordt door mensenrechtenverdragen, die zich volgens hem bovendien beter lenen als toetsingsmaatstaf voor de rechter dan de klassieke grondrechten in de Grondwet. Lees verder »

Reactie van Jit Peters en Geerten Boogaard in NJB 40/09

Misschien geïnspireerd door het succes van Dan Brown deed Van der Schyff in het NJB een poging om de argumentatie van Femke Halsema vóór invoering van een beperkte vorm van constitutionele toetsing door te prikken. Althans, het ‘verdragsargument’ berust volgens hem op mythes. Zou dat eenmaal blijken, dan zou de rest van de argumentatie vanzelf wegzinken in het resterende drijfzand. Lees verder »

Artikel van Freek Bruinsma in NJB 39/09

Ik heb net de tekst van de derde druk van De Hoge Raad van onderen bij de uitgever ingeleverd. Op de achterflap komt te staan: ‘Een goed gemotiveerde en belangwekkende uitspraak van de civiele kamer van de Hoge Raad is voor juristen het summum van recht: ‘plaatjes van arresten’ volgens een advocaat, maar die is dan ook voorgedragen om in de Hoge Raad te komen. Voor de meeste procespartijen is het mandarijnentaal waarin geen recht wordt gedaan aan de feitelijke toedracht. “De Hoge Raad heeft argumenten waarvan je moet zeggen: beste mensen, dat heeft er helemaal niets mee te maken en wat er echt gebeurd is vind je niet meer in het verhaal terug.” Wat is dat voor een rechtspraak die geen recht hoeft te doen aan de echte feiten, maar slechts aan juridische reconstructies? En dan nog eens wat: ‘… geeft ’s Hofs oordeel blijk van een onjuiste rechtsopvatting’. “Als je dit stukje leest dan heb je wel het gevoel dat ze aan jouw kant staan, maar wat ik dan niet snap is dat ze het naar het hof doorsturen. Als de cassatie het hoogste is, waarom vellen ze daar dan niet gelijk het vonnis?”’ Lees verder »