Hoeveel honden mag je houden in een appartement voordat de huisbaas de huur opzegt?

De zaak. Een woningcorporatie wil een huurder kwijt die sinds 1998 een tweekamerappartement bewoont. Vanaf 2008 krijgt de huisbaas klachten over vervuiling en stank die door de vier honden van de huurder zou worden veroorzaakt.

De huurder ontvangt ook ‘logeerhonden’ en had af en toe een nest jonge honden. Hij heeft een website waaruit geconcludeerd kan worden dat hij vanuit het appartement een kennel drijft. De huurder is drie keer per brief gewaarschuwd.

Waarop baseert de huisbaas de ontbinding?

De huurder zou afspraken niet nakomen en handelen in strijd met het huurcontract door zich niet als ‘goed huurder’ te gedragen. De rechter probeert eerst een comparitie, een zitting die als doel heeft partijen met elkaar te verzoenen. Ook gaat de rechter in het gebouw kijken.

Wat staat er in het contract?

De huurder moet het gehuurde in een behoorlijke en zindelijke staat van onderhoud houden. Hij mag geen handel of nering drijven en moet vuil of rommel opruimen.

Welke feiten stelt de rechter vast?

In het portiek zitten zwarte vegen op de muur en er liggen hondenharen op de vloer. Maar dat komt elders in het gebouw ook voor. De vervuiling is niet ernstig, maar de huurder had het wel moeten opruimen. Dat de conciërge dat had moeten doen, aldus de huurder, vindt de rechter niet juist. De klachten over loslopen en hondenpoep op het gemeenschappelijke grasveld zijn ook terecht. Maar van een bedrijfsmatige kennel is geen sprake. In elf jaar vier nestjes jonge honden duidt niet op een bedrijf. Alles bijeen vindt de rechter hem geen goed huurder.

Hoe weegt de rechter de belangen af?

Zijn de aard van de gedragingen, de redelijke belangen van partijen en de omstandigheden van het geval voldoende om het contract op te zeggen? De rechter constateerde ter plaatse vervuiling ‘en een sterke hondengeur’. Het hele complex maakt echter een ‘onverzorgde en verpauperde indruk’. Verder is hondengeur niet per definitie onacceptabel. In ieder gemeenschappelijk woongebouw moeten bewoners ‘geuren die samenhangen met de leefwijzen van andere gebruikers, zoals kook- of rookluchten’ accepteren. Ook vond de rechter dat de huurder ‘toegewijd’ en bekwaam omging met zijn honden.

En de uitslag is?

Toch ontruiming van de woning. De woning is ‘absoluut niet geschikt’ voor het houden van en handelen in honden. Feitelijk is het geen woning meer, maar een kennel gezien de ruimte die de honden er in beslag mogen nemen. De huurder houdt zich inderdaad niet aan de afspraken. De huurder beseft ook onvoldoende wat zijn verplichtingen zijn. Op de zitting zei hij dat de verhuurder hem ‘lastig viel’ met brieven.

De eis van de huurder dat de woningcorporatie verplicht is hem een geschikte woning aan te bieden, verwerpt de rechter. De corporatie moet zich daar wel voor inzetten, maar is daar niet toe verplicht. De woning wordt immers ontruimd omdat de huurder verwijtbaar tekort schoot. Niet de verhuurder. De schoonmaakkosten moet de corporatie betalen. De ingediende rekening is buitenproportioneel.

De uitspraak (LJ BU2511) is hier te lezen.

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Kun je een mislukte of achteraf overbodig gebleken adoptie ongedaan laten maken?

De zaak. In 1971 wordt een zesjarig meisje geadopteerd door een echtpaar. Als ze achttien is krijgt zij weer contact met haar biologische moeder en andere familieleden. Rond haar twintigste scheidden haar adoptieouders. Met haar adoptievader verliest zij tien jaar later het contact. De adoptiefmoeder overlijdt in 2008, als ze 43 is. Twee jaar later vraagt ze de rechtbank om de adoptie ongedaan te maken en haar familiebanden te herstellen met haar echte moeder. Zij wil bovendien de achternaam van haar moeder. De adoptiefvader heeft geen bezwaar.

Wat was de reden van de adoptie?

De moeder zou haar als kleuter hebben afgestaan omdat zij uit een buitenechtelijke relatie was geboren. In haar aristocratische familie was een zogeheten bastaard destijds, in 1965 niet acceptabel. Zij zou onder ‘grote druk’ hebben gehandeld.

Hoe verliep haar terugkeer?

Volgens het vonnis is het contact niet alleen met de moeder hersteld, maar ook met de zuster van de moeder, haar man en de grootouders van moeders zijde. De familie beschikt over twee fondsen ‘met aanzienlijke vermogens’, bedoeld om behoeftige familieleden te ondersteunen. Alleen wettige afstammelingen worden toegelaten, maar beide fondsen maken een uitzondering voor deze ‘onechte’ dochter. Zij mag dus ook aanspraken op basis van verwantschap laten gelden.

Wat staat er in de wet over het schrappen van een adoptie?

Alleen het kind mag daar om vragen en wel tussen het 20e en 23e jaar. Niet eerder en niet later. Deze vrouw is echter 45. Ruim na de termijn dus. Destijds durfde ze deze stap niet te zetten omdat haar adoptieouders zich toen nog verzetten. Ze probeert het nu toch omdat haar advocaat kansen ziet in het ‘recht op gezinsleven’ uit het Europese verdrag voor de bescherming van de rechten van de mens. Het niet erkennen van de familierechtelijke band met haar biologische moeder zou een schending van dit burgerrecht vormen.

Hoe lost de rechter dit op?

Eerst zegt de rechtbank dat deze adoptie niet voldoet aan de norm die nu in de wet staat. Adoptie mag als ‘vaststaat dat het kind niets meer van zijn ouder of ouders in de hoedanigheid van ouder te verwachten heeft’. Dit bleek achteraf onjuist. De vrouw toonde aan dat er inmiddels een ‘innig contact’ is gegroeid en er financiële aanspraken zijn erkend. De adoptie was eerder nadelig. Zij zou kansen hebben gemist. Hereniging is in haar belang, vindt de rechter.

De beperkte herroepingstermijn schuift de rechter opzij. Die is bedoeld om geadopteerden te beschermen tegen overhaaste beslissingen. In dit geval heeft de geadopteerde juist over een langere termijn familiebetrekkingen hersteld. Als nu de strenge termijnen uit de wet worden toegepast is dat onredelijk, onbillijk en daarom onaanvaardbaar. Zo’n korte herroepingstermijn is een ongerechtvaardigde inmenging in het gezinsleven.

En zo rekt de rechter de herroepingstermijn van 3 jaar op met maar liefst twintig jaar in het belang van het kind. De adoptie wordt herroepen. Zij krijgt haar naam en haar moeder terug.

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Mag een raadslid ook buiten de raadsvergadering een wethouder beschuldigen van ernstig wangedrag?

De zaak. Een VVD-wethouder eist schadevergoeding van een ‘Leefbaar’-politicus omdat die hem beschuldigde van corruptie. Die conclusie had het raadslid gebaseerd op video-opnamen van een restauranthouder. Daarop was te zien hoe de wethouder met de (Italiaanse) restaurateur spreekt over subsidie om pleziertochtjes met gondels in de grachten te exploiteren. Ook is te zien hoe de wethouder telefonisch bemiddelt bij de verkoop van een stuk land aan een andere gemeente. Hij lijkt daarbij de eigenaar en zichzelf te bevoordelen. Tegen de verkoper zegt hij: „Je moet gewoon voluit gaan”. En: „Dat weet jij niet, dat heb ik jou niet verteld”. En: „De paar ton die je daarop verdient, steek je in mijn campagne, afgesproken?” Het gemeenteraadslid ziet daarin corruptie. Daarbij gebruikt hij ook termen als blaaskaak, dronkenlap en leugenaar.

Was er ook corruptie?

In de gemeente ontstaat een rel. De raad noemt in een motie de beschuldigingen van het raadslid ‘onfatsoenlijk’. De gemeente doet intern onderzoek, Justitie kijkt ernaar, de raad vergadert er vele malen over. De verhoudingen raken onderling bedorven. Uiteindelijk bleek de gondelsubsidie tegen de regels in (deels) te zijn toegekend. Wel is de wethouder een aantal malen in het restaurant getrakteerd. Maar Justitie kan geen strafbaar handelen vaststellen. Rond de landverkoop zou niets onoirbaars zijn gebeurd. De bestuurder wil nu via de rechter zijn (reputatie)schade vergoed krijgen.

Wat is de kwestie?

Dit gaat over de omvang van de vrijheid van meningsuiting voor volksvertegenwoordigers. Wanneer mag je ‘corrupt’ zeggen als politicus? Aan welke normen moet je je dan houden? Let wel: gekozen volksvertegenwoordigers genieten immuniteit voor alles wat zij tijdens de vergadering zeggen. Maar dit werd buiten de vergadering gezegd. En: kan een bestuurder bij de civiele rechter verhaal halen op politieke tegenstanders?

Wat zegt het gerechtshof?

Die vond dat het raadslid de videobeelden van de wethouder ‘redelijkerwijs’ kon begrijpen als een misstand die aan de orde moest komen. Ook het woord ‘corruptie’ vond het Hof niet zo gek. Dat diende de wethouder op te vatten als een politiek oordeel. „Een openbaar bestuurder moet zich heftiger kritiek moet laten welgevallen dan een burger. Het politieke debat moet in beginsel op het scherpst van de snede gevoerd kunnen worden.” Bij het beperken van de vrijheid van meningsuiting van een raadslid geldt bovendien ‘de grootst mogelijke terughoudendheid’.

Wat voert de wethouder bij de Hoge Raad aan?

Die vindt dat er een verschil moet zijn tussen wat raadsleden binnen en wat ze buiten de vergadering mogen zeggen.

Hoe oordeelt de Hoge Raad?

Die is het eens met het Hof en verwerpt het bezwaar van de wethouder. „Met inachtneming van pluralisme, tolerantie en verdraagzaamheid als waarborgen van een democratische samenleving heeft de vrijheid van meningsuiting in het politieke debat niet alleen betrekking op de inhoud, maar ook op de vorm: die mag zelfs ‘offend, shock or disturb’. Dat geldt ook voor uitlatingen van een politicus die buiten de gemeenteraad zijn gedaan.” De wethouder verliest, het raadslid wint.

Bekijk hier de opname van de wethouder door de restauranthouder en lees hier het arrest van de Hoge Raad (LJN BU3917).

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Is de TBS-kliniek als werkgever aansprakelijk voor de schade als een therapeut invalide wordt geslagen door een patiënt?

De zaak. Een sociotherapeut in een TBS-inrichting wordt door een patiënt vastgepakt en herhaaldelijk hard geslagen, onder meer op zijn hoofd. Door het letsel raakt de man arbeidsongeschikt, verliest hij zijn baan en komt hij in de WAO terecht. Hij eist van zijn werkgever een schadevergoeding van bijna drie ton.

Waarop is de eis gebaseerd?

De therapeut beroept zich op art. 658 in boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Daarin staat dat de werkgever moet aantonen dat alle veiligheidsmaatregelen zijn getroffen die redelijkerwijs nodig waren om de schade door een arbeidsongeval te voorkomen. Hij vindt ook dat de kliniek hem had moeten verzekeren tegen dit soort ongelukken.

Deed de kliniek genoeg aan de veiligheid?

Nee, zegt de therapeut. Zijn werk is structureel gevaarlijk. Hij werkt(e) met onberekenbare patiënten die agressief kunnen zijn. De kliniek moet dus een hoog veiligheidsniveau aanbieden. Daarbij gaat het om voorzorg, fysieke voorzieningen, tijdige informatie en juiste instructies aan het personeel. De therapeut vindt dat de uitbarsting van de patiënt te voorzien was en dat de kliniek tekort schoot. De rechtbank en het Hof vinden van niet. Net als de kliniek menen zij dat van deze patiënt geen concreet gevaar was te verwachten. Aan de zorgplicht van de werkgever is voldaan.

Maar de Hoge Raad ziet dat anders.

Bij een werkgever die zulk gevaarlijk werk aanbiedt strekt de zorgplicht heel erg ver. Er kan ‘niet snel worden aangenomen’ dat een werkgever daaraan heeft voldaan. De plicht van de werkgever vormt geen absolute waarborg voor de werknemer, maar veel scheelt het niet, aldus de hoogste rechter. Dat deze therapeut geen ambtenaar is speelt hier ook mee. In andere TBS-inrichtingen is dat vaak wel zo – en díe therapeuten hebben een eigen wettelijke voorziening. Daar betaalt de werkgever alles. ‘Uit een oogpunt van rechtsgelijkheid en billijkheid’ mogen er geen grote verschillen ontstaan. De kliniek moet dus betalen.

Zaak gesloten?

Er wordt in de marge nog een discussie gesloten. Het gerechtshof had de therapeut ook al gelijk gegeven, maar met een ander argument. En dat verwerpt de Hoge Raad expliciet. Het gerechtshof vond dat er bij klinieken met gevaarlijke patiënten een verzekeringsplicht geldt. Dat zou bij ‘goed werkgeverschap’ horen. Daarbij was als voorbeeld genomen de verzekeringsplicht die werkgevers hebben als ze hun personeel laten deelnemen aan het verkeer. Daar lopen ze immers ook vergelijkbaar onvoorzien gevaar, net als in een TBS-kliniek.

Gaat de hoogste rechter hierin mee?

Nee, die vindt dat voor arbeidsongevallen op de werkplek zelf de werkgever een (zware) zorgplicht heeft om schade te voorkomen. Een verzekeringsplicht geldt alleen voor schade op plaatsen waar de werkgever maar beperkte invloed heeft. Dat is nu eenmaal het stelsel van de wet. Daar een verzekeringsplicht aannemen was, zo waarschuwde advocaat-generaal Spier, een ‘juridische revolutie’ geweest. Schade door bedrijfsongevallen die werkgevers niet redelijkerwijs met instructies of maatregelen kunnen voorkomen, zijn en blijven voor rekening van de werknemer.

Lees hier het persbericht van de Hoge Raad en de uitspraak (LJ BR5223).

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Mag een huisarts euthanasie plegen als de patiënt te dement is om de euthanasieverklaring na te vertellen?

De zaak. Een huisarts pleegt euthanasie op een oudere vrouw met de ziekte van Alzheimer. Sinds de diagnose staat vast dat de vrouw euthanasie wil zodra opname in een verpleeghuis nodig wordt. Haar verzoek staat op papier en is regelmatig besproken en bevestigd. Na een plotselinge verslechtering is zij alleen nog bij vlagen helder. Zij kan zich haar verzoek gedeeltelijk herinneren maar de wens om euthanasie niet meer onderbouwen. Wel herhaalt ze liever te sterven dan naar een verpleeghuis te moeten.

Wat mag een arts doen?

Bij ondraaglijk en uitzichtloos lijden mag een arts op uitdrukkelijk en weloverwogen verzoek van de patiënt diens leven beëindigen. De arts vraagt een collega om advies.

Waarom is dit een kwestie?

De vraag is of iemand bij wie dementie verder is, nog voldoet aan het criterium ‘weloverwogen’. In deze zaak is is de patiënt niet meer voldoende wilsbekwaam, althans volgens één consulterende arts. Ze herhaalde wel haar doodswens, maar vroeg niet meer rechtstreeks aan de huisarts om dat te doen. De vraag is of euthanasie dan mag.

Hoe bereidde de huisarts zijn besluit voor?

Hij onderzocht of de ziekte van Alzheimer de patiënte ondraaglijk deed lijden, of er uitzicht op genezing was en of haar lijden nog verlicht kon worden. Ook liet hij uitzoeken of de vrouw misschien aan een depressie leed. Hij sprak over een periode van jaren met de patiënte over haar ziekte en over haar wens om te overlijden vóór opname in een verpleeghuis. Hij vroeg twee collega’s om advies. Eén arts kon na een gesprek met de vrouw niet bevestigen dat haar euthanasieverzoek vrijwillig en weloverwogen was. De tweede arts vond dat de vrouw wel na kon denken over dementie met het verpleeghuis als consequentie. ‘Mede op basis van de schriftelijke verklaring’ vond deze arts dat aan de criteria was voldaan. Daarop volgde euthanasie.

Wat wil de toetsingscommissie weten?

Waarom vond de tweede arts dat de demente patiënte toch voldoende concreet om euthanasie vroeg? Waarom vroeg de huisarts na een negatief oordeel een tweede collega? En hoe vond hij deze collega?

De huisarts zegt dat hij de patiënt trouw wilde blijven toen ze verslechterde en ze haar doodswens bleef herhalen. Hij kende de tweede arts niet, maar zocht naar iemand met verstand van dementie. Ook omdat hij zich ‘eenzaam’ voelde in deze procedure. Hij zocht iemand die mee wikte en woog.

De tweede arts vindt dat de wens van een patiënt die zich niet goed meer uit, kan worden gewogen door de familie erbij te betrekken. De ‘contouren van het lijden’ van de patiënt worden dan duidelijk. „Een deel van de autonomie van de demente mens is bij de naasten terecht gekomen”.

Hoe luidt het oordeel?

Een schriftelijke verklaring kan een mondeling verzoek vervangen. Alle feiten in aanmerking genomen is het aannemelijk dat het verzoek vrijwillig en weloverwogen was. De tweede arts heeft onafhankelijk en objectief kunnen adviseren. De huisarts handelde zorgvuldig.

Lees hier het oordeel van de toetsingscommissie euthanasie.

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Mag de rechter de wet opzij schuiven omdat die ‘niet aan de burger is uit te leggen’ en een hogere straf geven dan het wettelijke maximum?

De zaak. Een zogeheten ‘cold case’ uit 1996, die in 2007 werd opgelost door een DNA-treffer. Een bekende dader werd achteraf gelinkt aan een serie onopgeloste verkrachtingen in Amsterdam. De man zit al in de gevangenis – hij is recent veroordeeld wegens een viertal seksuele misdrijven, waarbij diefstal, geweld, poging tot doodslag, maar ook gijzeling van drie slachtoffers werd gepleegd. De zaak uit 1996 betrof een twaalftal vrij gruwelijke verkrachtingen met geweld, waarbij de dader sporen had achtergelaten. De rechtbank verklaart nu de meeste feiten alsnog bewezen.

Wat eiste de officier?

Die vraagt TBS en (slechts) vier jaar en drie maanden gevangenisstraf.

Waarom is dit een kwestie?

Dit draait om de lage celstraf waartoe de officier van justitie door de wet wordt verplicht. De verdachte was namelijk al veroordeeld tot 15 jaar en 9 maanden. De wet verbiedt het stapelen van straftermijnen, bijvoorbeeld van oudere en nieuwe zaken. In de wet staat dat bij samenloop van strafbare feiten nooit meer opgelegd kan worden dan de duur van de straf voor het zwaarste delict, verhoogd met een derde. In deze zaak zou de absolute maximumstraf twintig jaar zijn (gijzeling levert 15 jaar op, plus één derde is 20). Aangezien er daarvan al 15 jaar en 9 maanden zijn opgelegd, dankzij de andere, recente zaken, mag de officier niet meer eisen dan het restant van 4 jaar en 3 maanden. Deze verdacht zit aan zijn wettelijke ‘strafplafond’.

Wat zegt de rechtbank?

Dat een TBS-veroordeling niet kan omdat niet meer overtuigend kan worden vastgesteld of de verdachte destijds onvoldoende toerekeningsvatbaar was. Alle feiten worden hem gewoon toegerekend en dus blijft er alleen een gewone celstraf over. Maar de rechtbank vindt het wettelijk maximum te weinig. Op zichzelf vindt de rechter de samenloopregel rechtvaardig. Berechting moet ‘evenredig’ zijn. Voorkomen moet worden dat Justitie feiten apart gaat vervolgen omdat dat meer straf oplevert. Daarom zegt de wet terecht dat alles zoveel mogelijk in één keer moet worden beoordeeld. De rechter moet een ‘totaaloordeel’ kunnen geven. De straf moet op maat zijn. Het optellen van straffen zoals dat in andere landen wel gebeurt, tot soms honderd(en) jaren, betekent weinig.

Maar valt vervolging in een cold case wel onder de beperkingen van de samenloop?

Het OM wist niet eens dat de dader al in huis was. Deze vervolging kon pas in 2007 ingezet worden. Daar lijkt de wetgever nooit rekening mee te hebben gehouden. Zo slaat „evenredigheid door in onevenredigheid en leidt tot een straf die niet meer uit te leggen is aan de samenleving.” De wetgever had rekening moeten houden met de nieuwe technieken. Daders mogen van die lacune niet profiteren. Behalve het publiek zouden ook de slachtoffers een lage straf niet begrijpen.

Dus de rechter geeft een hogere straf dan wettelijk mogelijk?

Ja, tien jaar cel. Bovenop de huidige straf. Ook moet de dader ruim 21.000 euro schade vergoeden.

Lees hier de uitspraak (LJ BT7651) en hier het persbericht van de rechtbank Amsterdam.

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Bron afbeelding: s_falkow

Mag de strafrechter in een moordzaak beelden van een verkeerscamera gebruiken die niet bewaard mochten worden?

De zaak. De strafrechter veroordeelt een man tot 34 maanden cel wegens het ‘wegmaken van een lijk’, hennepteelt, drugshandel en handel in valse merkkleding. De rechter spreekt de verdachte echter vrij van moord of doodslag omdat de politie het bewijs daarvoor verzamelde met beelden uit verkeerscamera’s die illegaal bewaard waren.

Wat is er gebeurd?

De politie treft op een verlaten terrein een half verbrand lijk aan en in de buurt een gehuurd busje. Het slachtoffer is doodgestoken en waarschijnlijk gedumpt met het busje. Elders is bij een inval in een hennepkwekerij een bebloed luchtbed gevonden. Het slachtoffer is een medewerker van de hennepkweker – de politie vermoedt dat de kweker hem doodstak. Hij zou met diens busje het lijk hebben vervoerd naar het verlaten terrein. Tegen de politie zegt hij echter dat de man op de bewuste avond met het busje naar huis reed. En dat hij zelf met eigen auto ook naar huis vertrok. Maar de politie toont aan dat dit niet klopt. Zijn verhaal spoort niet met de cameraregistratie. De verdachte zou liegen.

Wat is nu het probleem?

Het bewijs berust op de ANPR en Vialis kentekenregistraties, maar is onrechtmatig verkregen. Deze verkeerscamera’s scannen continu het verkeer op gestolen, onverzekerde of anderszins gezochte auto’s. De politie mag alleen de zogenaamde ‘hits’ bewaren. De rest moet na een korte tijd worden weggegooid, om te voorkomen dat de overheid alle bewegingen van heel autorijdend Nederland bewaart. Dat was hier niet gebeurd. Justitie vroeg er toegang toe en vond zo precieze historische gegevens over de auto’s van slachtoffer en verdachte.

Waarom sluit het hof deze gegevens uit als bewijs?

Cameragegevens bewaren mag alleen als de wet dat toelaat. Dat geldt ook voor het gebruik ervan. Dit is dus een ‘onherstelbaar’ vormverzuim. Door het niet wissen van de gegevens is er een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van de verdachte gepleegd. Gegevens over zijn auto mogen daarom niet worden gebruikt. Voor de auto van het slachtoffer ligt dat anders. De verdachte mag zich voor zijn eigen verdediging niet beroepen op de schending van diens privacy. Het Openbaar Ministerie gaat in cassatie.

Wat zegt de Hoge Raad?

Om te beginnen dat een vormverzuim niet altijd tot bewijsuitsluiting hoeft te leiden. De rechter moet de ernst van de fout beoordelen. Hoe verwijtbaar was het verzuim en hoe zwaar zijn de gevolgen? Ook moet de rechter beoordelen of het belang dat de geschonden regel diende (privacy) hier wel een rol speelt. Bij (on)rechtmatig bewijs gaat het immers over het belang van een eerlijk strafproces. De strafrechter is ook niet verplicht om een verdachte te bevoordelen na een gemaakte fout. Al deze factoren moeten expliciet worden besproken. De keuze die de rechter uiteindelijk maakt moet goed worden gemotiveerd. Dat is hier niet gebeurd. Het Openbaar Ministerie wint. Een nieuwe rechter moet nogmaals beoordelen of zoekresultaten uit een illegaal register als bewijs in deze strafzaak mogen dienen. Veroordeling voor moord kan nog steeds.

Lees hier de uitspraak (LJ BR0554).

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Mag je een fiets meenemen omdat je die herkent als de gestolen fiets van je vrouw? En mag de baas je dan op staande voet ontslaan omdat je per ongeluk de fiets van een collega stal?

De zaak. Een operator van Philips neemt na zijn werk uit de stalling een damesfiets met fietstassen mee. Hij denkt dat het de onlangs gestolen fiets van zijn vrouw is.

Thuisgekomen ontdekt hij zich te hebben vergist. De volgende dag – voor hem een vrije dag – wordt hij naar zijn werk geroepen. De werkgever heeft ontdekt dat hij de verkeerde fiets meenam en hij wordt geschorst. De fiets was van een collega. Een dag later wordt hij per brief op staande voet ontslagen.

Wat deed de werknemer toen hij thuis zijn fout ontdekte?

Dat is het probleem in deze zaak. Te weinig. Hij erkent bij de kantonrechter ‘ongelukkig’ te hebben gehandeld. Die avond en de dag erna was hij te druk geweest met de verhuizing van zijn schoonmoeder. Hij vindt ook dat hij de fiets niet heeft gestolen omdat hij nooit die bedoeling had.

Wat verwijt de werkgever hem?

Diefstal van een collega. Philips vindt dat hij meteen zijn vergissing had moeten rapporteren aan de Beveiligingsdienst. En dat hij op zijn vrije dag de fiets spontaan had moeten terugbrengen. Nu is Philips het vertrouwen in zijn integriteit kwijt. Het bedrijf zegt dat het in deze kwesties een ‘zero-tolerance’ beleid voert.

Hoe verdedigt de werknemer zich verder?

Dat in de 25 jaar als operator voor Philips hem nooit enige disciplinaire maatregel is opgelegd. Er is geen enkele reden om aan zijn goede trouw twijfelen. De fiets van zijn vrouw was de laatste jaren herhaaldelijk gestolen. De laatste diefstal kon hij bewijzen. En mocht Philips hem al willen ontslaan, dan toch niet wegens ‘dringende reden’. Maar liever met een gewone compensatie.

Hoe kijkt de kantonrechter tegen de kwestie aan?

Die stelt vast dat de damesfiets door de operator onrechtmatig is meegenomen. Dat de fiets van zijn vrouw inderdaad onlangs is gestolen. Maar dat zoiets nog geen eigenmachtig handelen rechtvaardigt, ook niet als je er zeker van bent je eigen gestolen fiets te herkennen.

De operator had aan de politie of de beveiligingsdienst moeten melden dat hij de gestolen fiets van zijn vrouw had zien staan. En die hadden dan de bezitter ervan met dat vermoeden moeten confronteren. Door de damesfiets mee te nemen heeft de operator zelf deze situatie veroorzaakt.

Juist omdat de operator slachtoffer van fietsendiefstal is geweest, had hij na de ontdekking van zijn eigen fout snel actie moeten ondernemen. Hij had moeten denken aan de collega die nu haar fiets miste. Maar door eerst zijn schoonmoeder te gaan verhuizen koos hij voor zijn eigen belang.

Philips mocht dan ook, alles afwegende, in dit gedrag een ‘dringende reden’ voor ontslag vinden. De operator is dus op staande voet ontslagen, zonder recht op WW of op ontslagvergoeding. Hij moet ook de proceskosten van Philips betalen, ongeveer 400 euro.

Lees hier de uitspraak (LJ BR4134).

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Moet een consument die een kleine schuld niet voldoet altijd centraal worden geregistreerd, zodat ook hypotheekleningen kunnen worden geweigerd?

De zaak. Een consument heeft een schuld van 315,18 euro bij een creditcard maatschappij. Het bedrijf, Comfort Card, eist dit bedrag na enige tijd op, omdat het de maandelijkse termijnen van 20 euro niet meer ontvangt. De consument wordt per brief eraan herinnerd dat bij drie termijnen achterstand een vermelding bij het Bureau Kredietregistratie (BKR) volgt. De consument wordt nog een paar keer schriftelijk gesommeerd om te betalen. Maar die brieven komen niet aan, wegens verhuizing. De creditcard maatschappij draagt de vordering over aan een incassobureau. Die traceert na een jaar de klant, schakelt een deurwaarder in waarna de klant betaalt. Maar de registratie bij BKR blijft staan. Daardoor wordt de consument later door een andere bank een hypothecaire lening geweigerd. En dat vindt deze burger niet eerlijk.

Wat eist de consument?

Die doet een beroep op de wet bescherming persoonsgegevens. Hij wil geschrapt worden uit het BKR en vindt eigenlijk dat hij daar nooit in vermeld had mogen worden.

Wat brengt het bedrijf daar tegen in?

Die zegt netjes volgens de wet te hebben gehandeld. De wet zou het bedrijf namelijk verplichten om een betalingsachterstand en de hoogte van dat krediet te melden. Ongeacht de omvang. Het is bovendien ondoenlijk om onderscheid te gaan maken tussen wanbetalers en beslissingen op maat te gaan nemen. Verder geeft iedere klant toestemming voor een registratie bij het BKR, als het zo ver mocht komen.

Wat zegt de rechter?

De rechtbank, het gerechtshof én de Hoge Raad bogen zich hierover. De rechtbank en het gerechtshof geven de consument voluit gelijk. Het gerechtshof vindt dat de creditcardmaatschappij zijn ex-klant niet had bij het BKR had mogen laten registreren. Het bedrag is daarvoor te laag en de klant betaalde jarenlang trouw. En toen de consument reclameerde had het bedrijf alsnog de registratie ongedaan moeten maken.

De Hoge Raad is het met de lagere rechters zeer eens. Toen de consument klaagde over de registratie had het bedrijf een nieuwe afweging moeten maken en de registratie moeten intrekken. Dat de klant ooit toestemming gaf voor een registratie mag nu niet tegen hem worden gebruikt. Toestemming is ‘in het algemeen’ bedoeld, maar ontslaat in een concreet geval een bedrijf niet van een nieuwe belangenafweging. Ook het beroep op de wettelijke plicht om betalingsachterstanden te laten melden door bedrijven als Comfort Card verwerpt de hoogste rechter. Zo’n plicht rechtvaardigt ‘niet iedere’ registratie van een wanbetaler. Bedrijven moeten dus steeds controleren of vermelding bij het BKR in concreto wel noodzakelijk is.

De Hoge Raad bevestigt daarmee dat in klantrelaties proportionaliteit en subsidiariteit bepalend moeten zijn. Inbreuk op de belangen van de klant mogen niet onevenredig zijn in verhouding tot het doel dat met registratie wordt gediend. En dat doel moet in redelijkheid niet op een andere, voor de klant minder nadelige, wijze kunnen worden gerealiseerd.

Lees hier het arrest van de Hoge Raad (LJ BQ 8097).

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Mag je de naam van de premier als domeinnaam op internet gebruiken om webbezoek naar je eigen website te lokken?

De zaak. Een particulier deponeert www.ministerpresidentrutte.nl als naam van een website. Wie daarop klikt komt echter automatisch terecht op klokkenluideronline.nl, een site die schandalen in politiek, bestuur en media zegt te onthullen.

De Rijksvoorlichtingsdienst eist de domeinnaam op tegen vergoeding van de registratiekosten. De particulier vraagt 88888 euro, zakt daarna tot 6000 en vraagt tenslotte 2500 euro. Een bedrag dat de RVD nog in 2007 aan de website GeenStijl betaalde om www.ministerplasterk.nl terug te krijgen. Voor de RVD is het een principiële kwestie. Ze wil niet meer betalen.

Wat is het belang van de Staat?

Die wil met persoonlijke pagina’s van bewindslieden de burger informeren en kunnen doorlinken naar rijksoverheid.nl Met dit kort geding wordt geprobeerd voorbeeldjurisprudentie te krijgen zodat in de toekomst ieder die ministersnamen kaapt voor eigen doeleinden, kan worden aangepakt. De RVD vindt dat deze particulier onrechtmatig handelt door de premier te associëren met de inhoud van de website. En deze burger zou door te weigeren de domeinnaam over te dragen, misbruik maken van zijn bevoegdheid als eigenaar. Volgens de RVD heeft de naamhouder „geen enkel rechtens te respecteren belang” bij die naam.

Wat is het belang van de particulier?

Die wil het ‘menselijk bewustzijn verhogen’ van de burger verhogen, die volgens hem in een diepe roes verkeert. De klokkenluiderssite ziet hij als een ‘instapmodel’ waar alles wat het daglicht niet kan verdragen wordt behandeld, zoals corruptie en pedofilie. Hij zegt juist geen verwarring te zaaien, maar maatschappelijke misstanden te verhelderen. Daarbij denkt hij aan plunderende bankiers en vervalst bewijs in strafzaken. Hij denkt dat geen enkele websurfer die via ministerpresidentrutte.nl op zijn favoriete site komt, kan denken dat dit een officiële website van de rijksoverheid is.

Wat zegt de rechter?

Die vindt dat er inderdaad sprake is van misbruik van bevoegdheid. De particulier maakt het de RVD namelijk onmogelijk „om voor alle bewindslieden gelijksoortige – en daarmee gemakkelijk te vinden – domeinnamen te registreren.” Zo blokkeert hij de informatievoorziening van het publiek over minister-president Rutte, vindt de rechter.

Door een website over vermeende misstanden onder deze vlag aan te bieden schept hij wél een verwarrende situatie. De domeinnaamhouder heeft alternatieve manieren om zijn boodschap uit te dragen – meeliften op de naam van de premier is niet nodig. Sterker, dat moet maar op eigen kracht gebeuren.

Daarnaast vindt de rechter deze wijze van doorlinken ook onrechtmatig. De Staat en de premier worden namelijk zo „geassocieerd met de verdachtmakingen op die website”. Dat is strijdig met de maatschappelijke zorgvuldigheid.

In een extra overweging zegt de rechter dat als de particulier het alleen voor een eventuele afkoopsom had gedaan en niet als reclame voor een andere website, dat ook onrechtmatig zou zijn.

De Staat wint dus royaal. De particulier moet de domeinnaam overhandigen en de proceskosten van ongeveer 1700 euro betalen. Bij weigering is de dwangsom maximaal een ton.

Lees hier de uitspraak (LJ BR6505) en hier een achtergrondartikel over dit soort zaken.

Er kan ook worden gereageerd op Recht en Bestuur. Reacties verschijnen op beide sites.

Bron afbeelding: Jos van Zetten