Lees hier (Word-bestand, 1,8 MB) de scriptie Omkoping van buitenlandse ambtenaren. Waarom wordt de Nederlandse rechtsmacht niet benut? van Paolo Cesar Pereira (masterscriptie strafrecht, Radboud Universiteit Nijmegen, begeleider Mikhel Timmerman).

Sinds een wetswijziging het in 2001 mogelijk maakte om strafvervolging in te stellen tegen Nederlandse (rechts)personen die zich in het buitenland schuldig maken aan omkoping van ambtenaren, is het tot op heden nog tot geen enkele strafzaak gekomen, laat staan tot een veroordeling. Boze tongen herkennen in deze situatie een door politieke overwegingen ingegeven passiviteit van de zijde van opsporings- en vervolgingsautoriteiten, die ertoe dient Nederlandse bedrijven de hand boven het hoofd te houden zodat zij op gelijke voet kunnen concurreren met minder scrupuleuze concurrenten. De verantwoordelijke vervolgings- en opsporingsinstanties staan een genuanceerder beeld voor, waarin de praktijk vele obstakels opwerpt; waaronder een moeizame samenwerking met corrupte buitenlandse overheden en een gebrekkige wettelijke bescherming van Nederlandse klokkenluiders.

Naast een uiteenzetting over corruptie als wereldwijd fenomeen bevat deze scriptie een overzicht van het (internationale) juridische kader. Voorts geven interviews met betrokken partijen een kijkje in de keuken van de Nederlandse opsporings- en vervolgingspraktijk en wordt een aantal mogelijke oplossingen gegeven voor de gesignaleerde problemen. Daarbij wordt onder andere gekeken naar compliance-wetgeving naar het voorbeeld van de Amerikaanse Foreign Corrupt Practices Act, naar een verbetering van de bescherming van klokkenluiders en naar het vergroten van de rol en verantwoordelijkheden van accountants.

Lees hier (PDF-bestand, 938 KB) de scriptie Si of no: De implementatie van databankenrecht in Curaçao ten behoeve van een optimale kenniseconomie van Salina Helder (masterscriptie privaatrecht, Universiteit van de Nederlandse Antillen, begeleider Peter Klik).

Snijdt Curaçao zichzelf in de vingers indien het, gelet op het concordantiebeginsel, het ook in Nederland geïmplementeerde, Europese databankenrecht overneemt? In de masterscriptie ‘Si of no: De implementatie van databankenrecht in Curaçao ten behoeve van een optimale kenniseconomie’ van Salina Helder wordt onderzocht hoe Curaçao databanken moet reguleren. Onder welke omstandigheden stimuleert de bescherming van de investering van de producent innovatie en wanneer hindert deze bescherming innovatie?

De scriptie bevat een rechtsvergelijking tussen de databankrechtelijke beschermingsinstrumenten in Curaçao, de Verenigde Staten en Europa, met name Nederland. Aan de hand van literatuurstudie worden de voor- en nadelen van de verschillende vormen van databankenrecht onderzocht.

Uit ontwikkelingen van de laatste 15 jaar blijkt dat Europa, de Verenigde Staten en andere, voornamelijk ontwikkelde, landen een hoger beschermingsniveau willen implementeren en dat zij hierin worden gesteund door de databankensector. In de scriptie wordt, door in te gaan op de ontwikkelingen en resultaten na de invoering van de Europese Databankenrichtlijn, onderzocht of de Europese databankenproductie geprofiteerd heeft van de Richtlijn.

Vervolgens is aan de hand van empirisch onderzoek en literatuurstudie onderzocht of ‘minder’ ontwikkelde landen gebaat zouden zijn bij een hoog beschermingsniveau in intellectuele eigendomsrechten. Dit blijkt niet het geval te zijn. Met name de ‘minder’ ontwikkelde landen zijn wel gebaat zijn bij intellectuele eigendomsrechten, maar in de vorm van een mild beschermingsniveau met veel flexibiliteit. De conclusie is dan ook dat de Curaçaose wetgever moet waken voor het kopiëren van ‘buitenlands’ databankenrecht en moet bekijken of een voor Curaçao op maat gemaakt en op wetenschappelijk onderzoek gebaseerd flexibel databankenrecht beter uitkomst biedt.

Lees hier (PDF-bestand, 2,6 MB) de scriptie De onschuld voorbij? Over de toepassing van de voorlopige hechtenis ten aanzien van minderjarige verdachten in Nederland, in theorie en praktijk van Yannick van den Brink (masterscriptie Strafrecht, Universiteit Utrecht, begeleider T. Liefaard, eindcijfer 9).

In deze scriptie wordt de Nederlandse wettelijke regeling en de rechtspraktijk van de voorlopige hechtenis bij jeugdigen onder de loep genomen. De vraag die hierbij centraal staat is: “In hoeverre doet de Nederlandse wettelijke regeling van de voorlopige hechtenis bij jeugdigen, en de toepassing daarvan in de Nederlandse rechtspraktijk, recht aan de bijzondere positie van de jeugdige in het strafrecht?” In het kader van het praktijkonderzoek is een dossierstudie verricht en zijn kwalitatieve interviews afgenomen met procesdeelnemers en andere betrokkenen uit de rechtspraktijk. In de scriptie wordt zowel de huidige wettelijke regeling als de rechtspraktijk getoetst aan de specifieke kenmerken van het jeugdstrafrecht en de internationale kinderrechtenstandaarden.

Ondanks dat geconcludeerd kan worden dat het ‘belang van het kind’ als centrale notie in het jeugdstrafrecht zowel in de wettelijke regeling van de voorlopige hechtenis bij jeugdigen als in de praktijk nauw verweven is, wordt niettemin duidelijk dat zowel de wettelijke regeling als de rechtspraktijk op dit vlak knelpunten bevat. Er worden in de scriptie dan ook enkele concrete aanbevelingen gedaan voor zowel de wetgever als de rechtspraktijk met betrekking tot de procedure bij de voorgeleiding en de raadkamer, de duur van de voorlopige hechtenis en de plaats waar deze ten uitvoer wordt gelegd, alsmede de schorsing van de voorlopige hechtenis onder bijzondere voorwaarden. Zo wordt onder meer aanbevolen een aanwezigheidsrecht van de ouders bij de voorgeleiding van hun minderjarige kind bij de rechter-commissaris en de raadkamerzitting in de wet op te nemen, de wettelijke termijnen van de voorlopige hechtenis ten aanzien van jeugdigen aanzienlijk te verkorten en dat de kinderrechter, naar analogie van artikel 27 Sr, op de eindzitting bij de straftoemeting rekening dient te houden met de bijzondere voorwaarden die in het kader van de schorsing van de voorlopige hechtenis waren gesteld.

Lees hier (RTF-bestand, 512 KB) de scriptie The Potential Influence of the Google Book Settlement on Dutch Copyright Holders van Gineke Wiggers (masterscriptie Nederlands Recht, Universiteit Maastricht, begeleider D. Shabalala, eindcijfer 9).

In 2005 klaagden groepen auteurs en uitgevers Google aan voor het scannen en tonen van snippets van hun werken. Google trof een schikking met deze partijen, met de conditie dat de afspraken bindend zouden zijn voor alle auteurs met een auteursrecht in de VS, wat ingevolge de artikelen 3 en 5 van de Berner Conventie iedereen met een auteursrecht in een van de lidstaten zou betekenen. Later probeerden de auteurs en uitgevers de reikwijdte van de schikking alsnog te beperken tot werken die zijn uitgegeven in de VS, het Verenigd Koninkrijk, Canada of Australië. De vraag die in deze scriptie van Gineke Wiggers centraal staat is of hen dat is gelukt of dat Nederlandse auteursrechthouders nog steeds gebonden zijn aan de afspraken zoals die in de schikking zijn neergelegd.

Vele Nederlandse werken zijn vertaald en vervolgens uitgegeven in een van de betrokken landen dan wel geregistreerd in de VS voor auteursrechtelijke bescherming in de periode voor de VS toetrad tot de Berner Conventie. Deze werken vallen dus nog steeds onder de reikwijdte van de schikking.

Rechter Denny Chin meent dat dit mogelijk een grote groep is en wijst de schikking af. Google kan nu in beroep gaan met het voorstel zoals het is. Als het dan goedgekeurd wordt, betekent dat voor de betrokken Nederlandse auteursrechthouders dat ze zelf actie moeten ondernemen als ze hun werk uit willen sluiten of af willen wijken van de standaard voorwaarden. Maar rechter Denny Chin heeft al aangegeven dat de schikking een grotere kans op goedkeuring heeft als het wordt omgedraaid naar een opt-in systeem. Dat zou het probleem voor de Nederlandse auteursrechthouders oplossen. Die zijn dan alleen gebonden als ze dat willen.

Google heeft tot op heden niet bekend gemaakt wat ze gaat doen. Maar Hugenholtz merkte eerder in het NJB al op dat Google Books er op een of andere manier toch wel komt aangezien we er allemaal aan verslingerd raken.

Bron afbeelding: flyzipper

Lees hier (PDF-bestand, 510 KB) de scriptie Procesbekwaamheid van de psychisch gestoorde verdachte in het strafrecht van Wendy Geurts (masterscriptie Nederlands recht (strafrecht) en Forensica, criminologie en rechtspleging, Universiteit Maastricht, begeleiders F.A.M.M. Koenraadt en T.N.B.M. Spronken, eindcijfer 9).

De strafrechtspleging wordt regelmatig geconfronteerd met verdachten die lijden aan een psychische stoornis. Deze masterthesis beschrijft de verschillende wijzen waarop een zaak tegen een psychisch gestoorde verdachte kan worden afgehandeld. Bijvoorbeeld buiten de strafrechter om middels een civielrechtelijke machtiging uit de BOPZ.

Indien de zaak wel voor de strafrechter wordt gebracht, kunnen de waarborgen uit artikel 509a-e Sv toepassing vinden. Deze dienen de verdachte op hetzelfde niveau te brengen als de ‘normale’ verdachte. In het uiterste geval, als de verdachte niet in staat is de strekking van de tegen hem ingestelde vervolging te begrijpen, kan de vervolging ingevolge artikel 16 Sv geschorst worden.

In de thesis wordt onderzocht of deze regeling van procesonbekwaamheid het recht van de psychisch gestoorde verdachte op een eerlijk proces voldoende waarborgt. Na analyse van de rechtspraak en literatuur kan geconcludeerd worden dat er zeer terughoudend moet worden omgegaan met schorsing van de vervolging. Dit kan immers tot gevolg hebben dat een verdachte zonder schuldigverklaring in rechte gedurende lange tijd van zijn vrijheid wordt beroofd. Wel zijn extra waarborgen, zoals bijstand van een raadsman tijdens de verhoren en de inbreng van een gedragsdeskundige, gewenst. Ook de psychisch gestoorde verdachte heeft het recht om terecht te staan.

Lees hier (PDF-bestand, 1,23 MB) de scriptie De bus komt zo, toch? Een onderzoek naar de rechten van passagiers bij vertraging en annulering in het Nederlandse stads- en streekvervoer in verhouding tot de Europese verordeningen voor passagiersrechten van M.R. van Dam (masterscriptie Privaatrecht, Erasmus Universiteit Rotterdam, begeleider H.Th. Vos).

Onder omstandigheden hebben passagiers die per vliegtuig en trein reizen recht op een vergoeding bij vertraging en annulering. Passagiers in het stads- en streekvervoer hebben nog geen bescherming door Europese verordeningen. In deze scriptie wordt onderzocht hoe het recht op compensatie voor passagiers bij vertraging en uitval in het Nederlandse stads- en streekvervoer kan worden vormgegeven, zodat deze overeenstemt met de Europese verordeningen omtrent passagiersrechten bij vertraging en annulering.

In de scriptie wordt beschreven hoe de bescherming van luchtvaart- en spoorwegpassagiers bij vertraging en annulering, zoals neergelegd in de Europese verordeningen, door de Europese en nationale rechters wordt gewaarborgd. Tevens wordt gekeken hoe de Europese Commissie de rechten van boot- en buspassagiers wenst te beschermen in nieuwe verordeningen, waarbij deze aan de hand van de reeds van kracht zijnde verordeningen kritisch worden beschouwd.

Vervolgens wordt onderzocht hoe stads- en streekvervoerders in Nederland omgaan met reizigers die te maken krijgen met vertraging. Uit het onderzoek blijkt dat door weinig samenhangende compensatieregelingen een onduidelijke situatie voor reizigers bestaat, en dat de communicatie tussen reiziger en vervoersbedrijf te wensen overlaat. De oplossing is volgens Van Dam de compensatieregelingen in het stads- en streekvervoer te harmoniseren. Hierdoor wordt eenheid gecreëerd, wat de reiziger ten goede komt. Daarnaast komt de auteur met alternatieven voor de huidige compensatieregelingen, waarbij de reiziger centraal staat.

Door de Europese verordeningen als uitgangspunt te nemen en te combineren met de verschillende compensatieregelingen in het Nederlandse stads- en streekvervoer wordt uiteindelijk een kader gecreëerd waarbinnen de Europese wetgever regelgeving kan creëren die overeenstemt met de huidige verordeningen voor passagiersbescherming bij vertraging en annulering. Ook vervoersmaatschappijen kunnen gebruikmaken van het kader. Zij kunnen binnen het kader compensatieregelingen aanbieden, zodat de regeling overeenkomt met de Europese verordeningen.

Lees hier (PDF-bestand, 1,5 MB) de scriptie De smartengeldpraktijk: rechtsvergelijkend bezien van Kadjel Kharag (masterscriptie Privaatrecht, Erasmus Universiteit Rotterdam, begeleider R.J.P. Kottenhagen).

Het zwaartepunt van de smartengelddiscussie lijkt zich verplaatst te hebben van de vraag of er in wezen een recht op immateriële schadevergoeding behoort te bestaan naar de vraag of de huidige Nederlandse benadering ten aanzien van de vaststelling van smartengeld wel zo rechtvaardig is, gezien de grote stroom aan smartengeldjurisprudentie. Wanneer men de Nederlandse wijze van vaststelling van smartengeld onderwerpt aan evaluatie, komt allereerst naar voren dat er sprake lijkt te zijn van een zekere stagnatie in de ontwikkeling van smartengeldbedragen. In haar scriptie geeft Kadjel Kharag een mogelijke verklaring voor deze stagnatie: die is gelegen in de Nederlandse benadering waarbij door vergelijking met gevallen uit het verleden, huidige en toekomstige factoren buiten beeld worden gelaten. Bovendien komt naar voren dat de bestaande wijze van coördinatie van rechtspraak in gevallen van toekenning van smartengeld, de eenheid van smartengeldrechtspraak onvoldoende waarborgt. Uit de gepubliceerde rechtspraak kan namelijk worden afgeleid dat min of meer gelijke gevallen niet altijd gelijk worden behandeld. De Hoge Raad noch de hoven hebben zich tot op heden duidelijk uitgesproken over de wenselijke wijze van vaststelling van de omvang van smartengeld. Tevens hebben zij zich ook niet uitgelaten over wenselijke niveaus van smartengeld in verschillende typen gevallen. Door het gebrek aan richting bij de vaststelling van smartengeld door de wetgever en de rechter, kan gezegd worden dat de eis van rechtsgelijkheid, rechtszekerheid en daarmee de eis van rechtseenheid in het gedrang komt. Tevens lijkt het gebrek aan rechtszekerheid te leiden tot inefficiëntie van de buitengerechtelijke schadeafwikkeling. Wanneer men echter een blik over de grens werpt, dan kan gezegd worden dat in Engeland de coördinatie van smartengeldrechtspraak vorm heeft gekregen door de komst van de JSB-richtlijn. De vele voordelen die uit deze gestandaardiseerde methode van vaststelling van smartengeld voortvloeien, voedt de wenselijkheid om elementen of wellicht de gehele Engelse methode van vaststelling in het Nederlandse systeem over te nemen. De Engelse methode realiseert en waarborgt volgens Kharag het beginsel van rechtseenheid en daarmee de beginselen van rechtszekerheid en rechtsgelijkheid. Deze rechtsbeginselen worden gerealiseerd en gewaarborgd door de voorspelbaarheid van een mogelijke rechterlijke uitspraak, overzichtelijkheid en toegankelijkheid van de JSB-richtlijn, alsmede doordat het Court of Appeal als controle-instantie het smartengeldniveau in het oog houdt.

Lees hier (PDF-bestand, 451 KB) de scriptie Uitlatingen van politici over lopende strafzaken: beïnvloeding van het rechterlijk oordeel? van Cornelie Kroes (masterscriptie Straf- en Strafprocesrecht, Universiteit Leiden, begeleider C.P.M. Cleiren, eindcijfer 8,3).

In de masterscriptie van Cornelie Kroes zijn argumenten voor en tegen publieke uitlatingen van politici over lopende strafzaken uiteengezet en enerzijds getoetst aan de rechten uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en de jurisprudentie van het desbetreffende Hof en anderzijds aan de geldende ‘sub judice rule’ uit Engeland. Bij de afweging omtrent de gewenstheid van uitlatingen van politici ligt de focus op de beïnvloeding op het rechterlijk oordeel. De uitkomst van de toets is dat uitlatingen van politici over lopende strafzaken riskant zijn in het licht van de mensenrechtelijke vereisten. Hierbij dient men o.a. te denken aan aantasting van de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter, het vertrouwen van de burger in (het gezag en status) van de rechterlijke macht, beïnvloeding van de publieke opinie en aantasting van het idee van de rechtsstaat/scheiding van machten. De slotconclusie vormt dat het EHRM niet slechts een schending dient aan te nemen bij daadwerkelijke beïnvloeding van de rechter, maar tevens bij een ‘aanmerkelijke schijn van beïnvloeding’. Daarnaast dient de conclusie te worden getrokken dat Nederland de Engelse ‘sub judice rule’, waarin politici zich niet mogen uitlatingen over lopende strafzaken, moet invoeren. De kamervoorzitter dient toezicht te houden tijdens Tweede Kamer debatten en daarbuiten dient er een beleid opgesteld te worden, zodat in beide gevallen de sub judice regel wordt nageleefd door politici.

Bron afbeelding: JKönig

Lees hier (PDF-bestand, 591 KB) de scriptie Het EPD: in de schaduw van het dossier van Petra van Driel (masterscriptie Grondslagen van het Recht, Universiteit Utrecht, begeleider U.R.M.Th. de Vries, eindcijfer 8).

‘Burgers kunnen voortaan zelf bepalen welke zorgverleners toegang krijgen tot welke informatie’. Zo stelt de overheid aangaande de herkansing van het EPD per 1 april 2011. Hierbij wordt echter volledig voorbijgegaan aan de consequenties van het digitaliseren van dossiers. Digitalisering zorgt ervoor dat patiënten geen macht meer hebben over de verspreiding van hun gegevens. De wetgeving lijkt te waarborgen dat patiënten zeggenschap over hun dossier hebben, maar in werkelijkheid is dat niet zo. Dit concludeert Petra van Driel in haar masterscriptie Grondslagen van het Recht. Het probleem met digitalisering is het feit dat meerdere instanties de privacygevoelige gegevens kunnen inzien. De verantwoordelijkheid voor privacybescherming is daardoor verspreid over vele actoren. Patiënten hebben slechts zeggenschap over de initiële inhoud bij het vullen van het dossier tijdens het consult. Na dat startpunt komt de informatie echter in een stroom terecht waarin de patiënt het zicht op de rondgang van zijn gegevens kwijtraakt.

Daarnaast kent het EPD geen onderscheid tussen een hoofddossier en persoonlijke werkaantekeningen. Persoonlijke werkaantekeningen van de arts waarin vermoedens worden geuit of een eventuele nieuwe diagnose wordt gevormd, blijven achterwege in het EPD. Enerzijds is dat nadelig, omdat andere specialisten die informatie later nodig kunnen hebben. Anderzijds moet voor de patiënt de publicatie van dergelijke werkaantekeningen soms achterwege blijven. Zolang de informatie in het dossier niet compleet is, kan immers een foutief beeld ontstaan en in de digitale wereld kunnen gegevens een eigen leven gaan leiden.

De melding die patiënten krijgen na inzage van hun dossier, confronteert ze met een voldongen feit: er is niets meer aan te doen. Controle achteraf heeft weliswaar preventieve werking, maar het kwaad is dan wellicht al geschiedt. Zorgverleners die een dossier inzien, kunnen wijzigingen aanbrengen die in de digitale wereld niet meer terug te draaien zijn.

Bron afbeelding: katherinejoy101

Lees hier (PDF-bestand, 742 KB) de scriptie Virtuele objecten, echt voor het recht? van Joost Kuhlmann (masterscriptie Nederlands privaatrecht, Universiteit Utrecht, begeleider M. van der Linden-Smith, eindcijfer 9).

In de literatuur is reeds geschreven over de juridische status van virtuele objecten in virtuele werelden, zoals Second Life en World of Warcraft. In deze werelden spelen duizenden mensen tegelijk via internet met en tegen elkaar. De virtuele spullen die zij daar verzamelen, zijn soms echt geld waard. De onderzoeksvraag van de scriptie van Joost Kuhlmann is hoe deze objecten door het privaatrecht dienen te worden beschermd. In juridische verhandelingen wordt het virtuele object vaak gereduceerd tot enen en nullen, bits en bytes en uiteindelijk elektriciteit. De conclusie is dan – omdat de vereiste stoffelijkheid van art. 3:2 BW bij elektriciteit ontbreekt – dat niet van een zaak in de zin van art. 3:2 BW kan worden gesproken en de virtuele objecten dus niet voor bescherming door het eigendomsrecht in aanmerking komen. Wordt het virtuele object echter technisch gezien kritisch beschouwd, dan komt men tot een veel uitgebreider rechtsobject (een zgn. objectinstantie) dat zich niet laat terugbrengen tot enen en nullen. Dit correcte rechtsobject kan dan opnieuw worden getoetst aan de eisen voor stoffelijkheid. Dit leidt tot de verrassende conclusie dat virtuele objecten wel degelijk stoffelijk en voor menselijke beheersing vatbaar zijn en daarmee als zaak kwalificeren en dus ook vatbaar zijn voor het eigendomsrecht.

Bron afbeelding: tsevis